Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Մինաս Ա. Ակնեցի

2037. Երուսաղէմի Աթոռ

Նալեան երբ երկու տարի ու կէս մնացած էր Երուսաղէմի պատրիարքութեան վրայ։ Այդ միջոցին հոգ տարաւ Երուսաղէմի, Բեթղեհեմի, Ռէմլէի, Յոպպէի, Դամասկոսի, Եգիպտոսի և Բերիայի կալուածներուն նորոգութեան, պէտք եղած հրովարտակները ստանալով (ԱՍՏ. Բ. 78)։ Ահմէտ Տէճէնէ անուն շէյխի մը դէմ գերեզմանատան ստացութեան դատը և ազգային իրաւունքը պաշտպանեց, միւս քրիստոնեաներու ալ օգնեց, և վանքը հարստացուց Եաղուպի բազմաթիւ և թանկագին ընծաներով, որոնց ցուցակը տուած է Երուսաղէմի նոր պատմագիր (ԱՍՏ. Բ. 79)։ Երբ Նալեան կը հեռանար, այլևս արգելք մը չկար, որ Թէոդորոս Խորենացին պատրիարքական աթոռ բարձրանար, Շղթայակիրի կամքին համեմատ։ Ուստի Նալեան, իր պատրիարքութեան հաստատուելէն ետքը, կառավարութեան առաջարկեց կամովին հրաժարիլը և Թէոդորոսի իրեն յաջորդելը, և այսպէս Թէոդորոս Խորենացի 1752-ին պետական հաստատութեամբ Երուսաղէմի պատրիարք հռչակուեցաւ։ Թէոդորոսի գործունէութեան նախընծայ արդիւնք եղաւ կանոնական բանք մակագրութեամբ կարգադրութեան մը յօրինումը՝ ի բարւոք կառավարութիւն աթոռոյն, որուն առաջին ծրագիրը իշխանաւորք ազգին կազմեցին Նալեանի գլխաւորութեամբ, և Թէոդորոսի առաքեցին, որուն վրայ նորընտիր պատրիարքն ալ ասոր վրայ Յակոբ պատրիարք և գլխաւորք ազգային ուրախացան յոյժ, և հաւանութիւննին տուին (ԱՍՏ. Բ. 81)։ Այս առաջին յիշատակութիւնն է Երուսաղէմի համար Կ. Պոլիսէ տրուած կանոնագիրի մը, և շատ հետաքրքրական գրուած պիտի ըլլար, եթէ պատճէնը պահուած և մելի ծանօթացած ըլլար։

« 2036. Կ. Պոլսոյ Աթոռը   |   2038. Ասպահանի Աթոռ »
© Gratun.org