Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Աղեքսանդր Բ. Բիւզանդացի

2042. Նոր Ընտրութիւն

Աղեքսանդրի մահուանէ ետքն ալ Մայրաթոռի միաբանութիւնը կրկնեց իր առաջին փափաքը, հայրապետական աթոռի վրայ տեսնել Յակոբ Նալեան պատրիարքը, թէ՛ կարողութեամբը և թէ՛ արդիւնաւորութեամբը յայտնի, և միանգամայն տակաւին, ժիր գործունէութեան տարիքին մէջ։ Այդ փափաքին իրականացման համար Կ. Պոլիս յղուած պատգամաւորութեան գլխաւորն էր Սիմէոն եպիսկոպոս Երեւանեցին։ Միաբանութիւնն աչքը Նալեանի վրայ էր դրած, բայց եթէ նա նորէն մերժէր, երկրորդ ընտրելի ցուցուած էին Սահակ Ահագինը, միշտ նոյն տեսութեամբ, Տաճկահայերէն աւելի աչքառու անձը բերելու համար։ Սիմէոն Կ. Պոլիս հասաւ 1756ին սկիզբները, և Նալեան միևնոյն վերջնական և վճռական մերժումը դիմադրեց, և ոչ մի կերպով յանձն չառաւ Կ. Պոլսոյ պատրիարքութիւնը Մայրաթոռոյ կաթողիկոսութեան հետ փոխանակել։ Կ. Պոլսեցիք ալ շատ վրայ տուած չեն երևնար, Նալեանի պէս պատրիարք մը ձեռքէ չըլլալու համար։ Պատրիարքը մեծամեծներու ժողովը հաւաքեց, որոնք կաթողիկոսութեան արժանաւոր նկատեցին Սահակ Ահագինը, համաձայն Մայրաթոռոյ միաբանութեան որոշման, և 1756 փետրուարին կաթողիկոս հռչակուեցաւ (ՇԱՀ. Ա. 229), թէպէտ Սահակ, որ ուրիշ անդամներ ալ հրաժարած էր, այս անգամ ալ ոչ մի յօժարութիւն չէր ցուցնէր, և ակամայ կամօք հաւանութեան բռնադատուեցաւ։ Թերևս Սահակը համոզելու ստիպողական պատճառներուն կարգին, նկատի առնուեցան Սիմէոն Երեւանեցիին և Զմիւռնիոյ առաջնորդ Աբրահամ Աստապատեցիին ձեռքի տակէ հանած դժուարութիւնները, որոնք մեծ համակրութիւն չէին գտած մայրաքաղաքին Հայութեան մէջ։ Այսպէս թէ այնպէս Սահակ վերջապէս կաթողիկոս ճանչցուեցաւ, ըստ այսմ ալ Էջմիածին ծանուցուեցաւ, ուր իբր տեղակալ գործի գլուխ կը մնար Շամախեցի Յակոբ եպիսկոպոսը, զոր յիշեցինք իբրև Ջահկեցիէն հալածուած անձերէն մին (§ 2024
« 2041. Աղեքսանդրի Մահը   |   2043. Ահագինի Ընթացքը »
© Gratun.org