Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Յակոբ Ե. Շամախեցի

2063. Պէյթխաշպօ Եւ Զըմմառ

Լիբանանի մէջ հաստատուած հռոմէականներուն, այսինքն Անտոնեան միաբանութեան և նորահաստատ կաթողիկոսութեան մասին չխոսեցանք Արծիւեանի մեռնելէն և Յովսէփեանի յաջորդելէն ետքը (§ 2032)։ Այնտեղ յիշեցինք կաթողիկոսարանի համար Զըմմառի բլուրին ստացութիւնը, որուն վրայ Յակոբ Պետրոս Բ. կաթողիկոսը փոյթ տարաւ, շինութիւն մը հիմնարկել իբր կաթողիկոսարան։ Բայց վրան արձանագրուած 1749 տարին (ԱՂՔ. Ա. 21) պէտք է իբր շինուածին սկզբնաւորութիւն նկատել և ոչ իբր աւարտման թւական, զի շէնքը անագան վերջացաւ 1771-ին (ԱՂՔ. Ա. 26)։ Յակոբ շինուածին բաւարար ձև մը տալէն ետքը, թողուց Քրէյմի վանքը, և Զըմմառ հաստատուեցաւ 1750-ին, Անտոնեաններէն ալ քանի մը հոգի մէկտեղ առնելով։ Իսկ 1752 յունիս 30-ին սիւնհոդոսական ժողով գումարելով, հաստատեց Մարոնի Անտոնեանց կանոնագիրին Հայազգի Անտոնեանց պատշաճեցուցած ձևը, ըստ այնմ ալ պապական վաւերացման ենթարկելու համար։ Նկատելի է որ այդ կանոնագիրին կցուած էր Անտոնեան կուսանաց կանոնագրութիւնն ալ, թէպէտ այդ մտադրութիւնը գործադրութեան չանցաւ (ԱՆՏ. )։ Կաթողիկոսին Քրէյմի վանքէն հեռանալուն ժամանակակից է, Լիբանանի մէջ երկրորդ վանքի մը համար Անտոնեանց նոր տեղ ստանալը 1750-ին, որ է Պէյթխաշպօ կոչուած բարձունքը, Ղազիր և Շնանէյիր գիւղերու մէջտեղ, գեղեցիկ և ծովահայեաց դիրքի մը վրայ։ Հայր Գրիգոր Ներսէսեան աբբահայր՝ Քրէյմի և Պէյթխաշպոյի մէջ ալ կարևոր շինութիւններու ձեռնարկելէ ետքը, 1752-ին, իր եռամեային լրանալուն, գործը կը թողուր նորընտիր աբբահօր՝ Ղուկաս Աբրահամեանին, որ քիչ ետքը եպիսկոպոս կը ձեռնադրուէր Հայր Բարսեղ Գէորգեանի հետ, և աբբայական պաշտօնը փոխանորդաբար կը վարէր հայր Յովհաննէս Կարապետեան։ Կանոնագիրը պապական հաստատութեան ենթարկելու համար Հռոմ կը ղրկուէր հայր Գաբրիէլ Մատթէոսեան, իսկ հայր Գրիգոր Ներսէսեանի պաշտօն կը յանձնուէր Հռոմի մէջ սեփական վանքի մը ստաձութեան և կազմակերպութեան գործը ի գլուխ տանիլ։

« 2062. Երուսաղէմի Աթոռ   |   2064. Հռոմէական Կաթողիկոսներ »
© Gratun.org