Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Սիմէոն Ա. Երեւանեցի

2074. Բագրեւանդ Քաշուիլը

Բայց այդ միայն չէր Սիմէոնի կաթողիկոսութեան առջի օրերուն տագնապը։ Ընտրութեան վրայ երկու ամիս անցած չէր տակաւին, որ Հիւսէյին Ալի Երեւանի խանը լուր կ՚առնէ թէ Քէրիմ խան (§ 2066) իր վրայ կու գայ, ամէն կողմ աւերելով և աւարելով։ Ուստի պատգամ կը ղրկէ Սիմէոնի, որ թշնամոյն ձեռքը չիյնալու համար, բոլոր թանկագին ստացուածներով և բաւականաչափ պաշարով Երեւան գայ, ու բերդին մէջ ապահով մնալ։ Սակայն Հիւսէյին-Ալիի ներքին միտքը կասկածոտ էր կաթողիկոսին վրայ, թէ մի գուցէ Քէրիմին օգնէ. և Սիմէոն ալ բնաւ չէր ուզեր անոր ձեռքը յանձնուիլ, ուստի ամսաչափ ժամանակ այդ անորոշութեանց մէջ վրդով կենօք կը մնար։ Բարեբախտաբար Վրաց Հերակլ թագաւորին միջամտութեամբ, Հիւսէյին-Ալի իր առաջարկէն ետ կեցաւ, և հաւանեցաւ որ միաբանները Էջմիածին մնան, և կաթողիկոսն ալ իր ապահովութեան համար քանեօք գլխաւորօք Օսմանեան հողը անցնի, երթալ նստիլ ի յԻւչքիլիսայն, որ է Բագրեւանդ Ս. Յովհաննու վանքը, ինչ որ մեծ ուրախութիւն պատճառեց. իբր զի յիշատակագիրին խօսքով, զերծան իբրև ի մահուանէ, յոչ մտանելն ի բերդն։ Ըստ այսմ Սիմէոն գլխաւոր միաբաններով Պայազիտի կողմը անցաւ 1763 յուլիսի մէջ, և հոն լռեց Սանահնեցի Գրիգորի կողոպտուելուն և պաշտօնագիրներուն կորսուելուն գործը, և իսկոյն սկսաւ նորեր պատրաստելու հոգալ, և Կարնոյ նուիրակ Պետրոս Գեանջեցիի ալ հրահանգներ տալ, թալանը ձեռք ձգելու համար։ Բայց աթոռէն դուրս դիւրութիւններ կը պակսէին, և ահա այս միջոցին լուր կը հասնի Հիւսէյին-Ալի խանէն, թէ ահա խաղաղացաք, և թէ դարձիր յաթոռն քո։ Ասոր վրայ Սիմէոն և ընկերները Իւչքիլիսայի վանքէն Պայազիտ կու գան, կուսակալ Մահմուտ փաշայէ քանի մը օր կը պատուասիրուին, և սեպտեմբեր 20-ին Պայազիտէ մեկնելով, Ս. Գէորգայ կամ Վարագայ շաբաթապահքին բարեկենդանին, սեպտեմբեր 21-ին, Էջմիածին կը մտնեն։ Սիմէոն իսկոյն կորսուած թուղթերուն պակասութիւնը լրացնելով, սեպտեմբեր 28-ին փայեկը ճամբայ կը հանէ՝ Յարութիւն Բասենցի նուիրակին հասցնելու Եւդոկիա։ Սիմէոն կը փութար որպէսզի օր առաջ Կ. Պոլիս և Տաճկահայոց հաւանութեան գործը վերջանար, բայց բարեբախտաբար միևնոյն սեպտեմբեր 28-ին օրը ամենայն ինչ վերջացած էր Կ. Պոլսոյ մէջ, ինչպէս տեսանք (§ 2073), բայց այն ատեն օրը օրինլուր ստանալու միջոցները կը պակսէին։ Նոյնիսկ Երևանի խանին պաշտօնական այցելութիւնը յետաձգած էր Սիմէոն Կ. Պոլսոյ թուղթերուն հոգածութենէն, և փայեկը ճամբայ հանելէն ետքը, սեպտեմբեր 29-ին երկուշաբթի օր կերթար ի բերդն Երևանի իտես խանին (ԴԻՒ. Գ. 20)։

« 2073. Տաճկահայոց Հաւանիլը   |   2075. Դիւանական Կարգեր »
© Gratun.org