Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Սիմէոն Ա. Երեւանեցի

2076. Ջամբռի Կազմութիւն

Երբոր Սիմէոն նոր և առօրեայ գործերուն արձանագրութիւնը իր պաշտօնեաներուն կը յանձնէր, կարևորագոյն աշխատութիւնը իրեն կը պահէր, այն է հին պաշտօնագիրները հաւաքել և պրպտել, և Մայր աթոռին ստացութեանց և իրաւանց, կալուածոց և ընչից վիճակը ճշդել, անոնց վաւերական ցուցակը կազմել, և իւրաքանչիւրին վրայ կարևոր տեղեկութիւններ ու բացատրութիւններ տալ։ Այդ պրպտումները անմիջապէս սկսաւ Պայազիտէ դառնալէն ետքը, ծակուծուկէ դուրս հանեց փոշիներու ներքև մոռցուած կոնդակներ և հրովարտակներ, մուրհակներ և կալուածագիրեր, զանոնք դասաւորեց և յատուկ տոմարի անցընել տուաւ. և երբոր ատաղձը պատրաստեց, սկսաւ գրել անոնց մասին բացատրական հատորը։ Այդ է Սիմէոն Երեւանեցիի Ջամբո կոչուած գիրքը, որ է Յիշատակարան արձանացուցիչ, հաճելի և պարունակող բնաւից որպիսութեանց սրբոյ աթոռոյս և իւրոյ շրջակայից վանօրէիցն, համաժողովեցեալ և շարադրեցեալ ի Սիմէոնէ ցաւահար և վշտակոծ կաթողիկոսէ։ Այդ աշխատութեանց վրայ 1765 թուականն է դրուած, առանց ճշդելու թէ սկզբնաւորութեան, թէ ոչ աւարտման թուականն է. ամէն առթի մէջ շատ ուշացած չ՚ըսուիր, եթէ ամբողջ 1764 տարին պրպտումներու հետևեցաւ։ Ջամբո անունը, նոյնիսկ գաղղիէրէն Chambre բառն է, որ կը նշանակէ սենեակ իր սովորական իմաստով, սակայն նախընթաց դարերու մէջ սենեակ կը կոչուէին Եւրոպիոյ պաշտօնական դիւանները, և դեռ այսօր ալ Camera apostolica, Առաքելական սենեակ կը կոչուի Հռոմի պապական դիւանը։ Սիմէոն հարկաւ այդ անունը լռած է Կ. Պոլիս գտնուած և Եւրոպացւոց հետ շփում ունեցած միջոցին, և իբրև Եւրոպական կատարելագործեալ ձեռնարկ մը՝ այդ անունը տուած է իր աշխատութեան, որ պարզապէս Դիւանագիրք կամ Դիւանական արձնագիրք մըն է։ Ջամբռը երկար տարիներ անյայտ մնացած ըլլալէ ետքը, 1873-ին հրատարակուեցաւ Էջմիածինի ապարանէն։ Սիմէոն իր գործին շարունակութիւնը կը յանձնարարէ իրեն յաջորդներուն, զի և դուք զառ ձեռօք եղեալսն ի սմա գրեալ ի յիւրաքանչիւր տեղւոջն արձանացուսջիք (ՋԱՄ. 4)։ Բայց Էջմիածինի դիւանը կը վկայէ, թէ ոչ ոք հոգացեալ է արձանագրել գիր ինչ (ՋԱՄ. ա. ), ինչ որ Սիմէոնի գովեստը կը բարձրացնէ։ Միայն ցրիւ պատճէններ կը գտնուէին, մինչև որ Էջմիածինի մէջ մնայուն Սինոդի հաստատուելովը, կանոնաւոր ատենագրութիւններ ալ սկսան, և կաթողիկոսական դիւան կազմուեցաւ։

« 2075. Դիւանական Կարգեր   |   2077. Պատմական Մասը »
© Gratun.org