Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Սիմէոն Ա. Երեւանեցի

2119. Զաքարիա Պատրիարք

Հազիւ թէ Զաքարիա սկսած էր նորէն նուիրակական նուէրներուն հանգանակութեան, Սամաթիոյ Ս. Գէորգ թաղէն սկսելով, Կ. Պոլսոյ մէջ Պասմաճեանի դէմ հակառակութիւնները զօրացան, նոր պատրիարքի ընտրութեան բանակցութիւններ սկսան. ուստի ինքն ալ կաթողիկոսին կը գրէր, թէ յայս քանի օրս բանն ի մի կողմն է եղերելոց, և յայնժամ գրելոց եմ զլիովինն (ԴԻՒ. Ը. 269)։ Հարկաւ անտեղեակ չէր իրեն անունին շուրջը դարձած խօսքերուն, բայց բան մը չէ ուզած գրել նոյնիսկ, ընտրութիւնը ըլլալէն ետքն ալ, թէպէտ Սիմէոնի ցնծութիւն մեծ եղաւ պատրիարքանալն Զաքարիա վարդապետին, բայց ինքն Զաքարիա վարդապետն զայնմանէ բան ինչ ոչ գրեր, և 1774 յունուարին դեռ իրմէ այդ մասին գիր հասած չէր Էջմիածին (ԴԻՒ. Ը. 269), թէպէտ 1773 նոյեմբերին վերջին օրէն Զաքարիա պաշտօնին գլուխն անցած էր։ Ըստ այսմ ճիշդ չ՚ըլլար ըսել, թէ պաշտօնին համար դիմում եղաւ կաթողիկոսին, և միայն իբրև եկն հրամանն հաճոյական վեհապետին, ապա Զաքարիա հաճեալ ընկալաւ և եղև պատրիարք (ԴԻՒ. Ժ. 216)։ Զաքարիա Կաղզուանցի պատրիարքութեան մտնելու օրը 1773 նոյեմբեր 28 ուրբաթ օր չի կրնար ըսուիլ (01. ՕՐԱ. 151), զի 28-ը հինգշաբթի է. ուստի աւելի ճիշդ է նոյեմբեր 29 յաւուրն ուրբաթու գրուածը (ՍՐԳ. )։ Միայն թէ Կաղզուանցիին եղբօրորդին ու կենսագիրը, ի յելն նոյեմբերի ի տօնի Առաջին Լուսաւորչացն կը դնէ (ԴԻՒ. Ժ. 216), որ է ըսել նոյեմբեր 30, շաբաթ օր։ Իրարու մօտ, բայց տարբեր թուականները կրնանք համաձայնեցնել, 28-ին դնելով վերջնական համաձայնութիւնը և Պասմաճեանի մեկնիլը, 29-ին մեծաւ ժողովիւք սրբոյ Աստուածածնին հռչակուիլը (ՍՐԳ. ), և 30-ին Բարձրագոյն Դուռ ներկայանալով հաստատուիլը։ Իսկ Սիմէոն միայն 1774 փետրուար 5-ի ստացած է Կ. Պոլսոյ մեծամեծաց յունուար 4-ին գրած գիրը (ԴԻՒ. Դ. 754), և ինքն ալ ապրիլ 5-ին կոնդակ մը կը գրէ Զաքարիայի պատրիարքութեան մասին (ԴԻՒ. Դ. 758)։ Սակայն այդ պարզ օրհնութեան կոնդակ մը կը սեպուի, քանի որ կոնդակին հասնելուն արդէն վեց ամիսէ ակելի եղած կ՚ըլլայ Զաքարիայի պաշտօնավարելը։ Հետաքրքրական են պատրիարքական պաշտօնավարութեան համար կոնդակին մէջ նշանակուած վեց կանոնները։ 1. Հայաստանեայց եկեղեցւոյ աւանդութեանց համեմատ հովուէ։ 2. Յոչխարամորթ գայլոց և ի մէնջ հեռացեալ ապականչածն կրօնի՝ ժողովուրդը զգուշացնէ։ 3. Խորհրդակցութեամբ հաւատարիմ և խորհրդական իշխանաց գործէ։ 4. Զպատիւ արժանաւորացն տայ, իսկ զբանսարկուսն և զխռովարարսն խստէ, և դատէ եթէ խրատով չուղղուին։ 5. Առաջնորդ կարգէ այնպիսիներ՝ որք փորձեալք իցեն ի հաւատս և ի կրօնս։ 6. Մայր աթոռին ստորագրեցեալ և հրամանակատար և հնազանդ մնայ (ԴԻՒ. Դ. 753)։

« 2118. Զաքարիա Կաղզուանցի   |   2120. Հռոմէական Կղեր »
© Gratun.org