Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Սիմէոն Ա. Երեւանեցի

2132. Զաքարիայի Ընթացքը

Այլևս յայտնի գործունէութեան ասպարէզը բացուած էր, և Զաքարիա պատրիարքը որոշ և կորովի ընթացքի մէջ կը գտնենք։ Զաքարիայի դէմ քննադատութիւններ շատ են, մանաւանդ այժմեան հռոմէադաւան գրողներու կողմէն, որոնք անգութ հալածիչի մը տիպարը կը ջանան ցուցնել անոր մէջ։ Սակայն պատմական տեղեկութեանց վրայ հիմնուելով պէտք է ընդունիլ, թէ Զաքարիա ժողովուրդին և պետութեան միջև միջնորդական դեր մը կը վարէր, մէկ կողմէն ժողովրդականյուզման և նախանձայուզութեան ճնշումը կը կրէր, և միւս կողմէն գործը պետութեան ներկայուելէ ետքը, կառավարական խստութեանց կերպին և աստիճանին պատասխանատուութիւնը չէր կրեր։ Իրաւ ինքն իր մէջ նկատուած ատեն իր եկեղեցւոյն և դաւանութեան նախանձայուզութիւն ունէր, մանաւանդ թէ իր եկեղեցւոյն պաշտպանութեան պարտաւորութիւնն ալ կը զգար, բայց ամէն մանրամասնութեանց հեղինակն ինքը չէր։ Անցողակի յիշատակենք, որ Զաքարիայի և ուրիշ պատրիարքներու ընթացքը դատափետող հռոմէադաւանները, պէտք չէ մոռնան Հռոմի պապերուն հաւատաքննական հալածանքները։ Հայոց կողմէ եղածները ծանոթ քաղաքներ աքսորէ, և ժամանակաւոր բանտարկութենէ, և գաւազանի քանի մը հարուածներէ անդին անցած չեն։ Անոնք պապերուն պէս բոցակէզ խարոյկներ չեն բորբոքած, քսամնելի խոշտանգանքներ չեն գործածած, և նորանոր տանջարաններ չեն հնարած։ Եթէ կընդունին թէ եկեղեցական պետերու ներեալ է իրենց հաւատքը պաշտպանել, պէտք է խոստովանին որ Հայերէն մեղմ և չափաւոր պաշտպանողներ ալ չեն եքած։

« 2131. Հռոմէական Շարժումներ   |   2133. Գործածուած Միջոցներ »
© Gratun.org