Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Սիմէոն Ա. Երեւանեցի

2141. Սարգիս Սարաֆեան

Այդ վսեմ և ուղղամիտ զգացմանց հանդէպ, կարի կը նսեմանան այնպիսիներ, որոնք միայն վասն մարմնականի հեշտութեան և անսանձ որկրամոլութեան իւրեանց, ինչպէս կը գրէ Սիմէոն, յարին յայլ ազգս քրիստոնէից՝ որք պերճ են թագաւորութեամբ և հարստութեամբ, և ազատք և մարմնական պակասութեանց յայլազգական բռնութեանց, սակայն գացած տեղերնին իբրև զԳաբաւոնացիս են համարեցեալք (ՍԻՄ. 545)։ Այդ տարադէպ ուղղութեան հետևողներուն առաջին կարգին մէջ ցուցուցինք Սարգիս Սարաֆեան եպիսկոպոսը, զոր վերջին անգամ տեսանք Նալեանի, բանիւ և գրով հռոմէականութեան դէմ մաքառողի մը, լիաբերան գովեստները հիւսել (§ 2084), և մաղթողական հայցուածներով իր խօսքը կնքեց, որ Աստուած զհոգի երանելոյ պատրիարքնս այսորիկ ի լուսեղեն խորանսն ընդ սրբոցն իւրոց զմայլեսցուսցէ տեսութեամբ իւրով (ԳԱԼ. 309)։ Սարաֆեան շարունակեց Ղալաթիոյ քարոզչութիւնը վարել Պասմաճեանի օրով ալ, ուր իր կասկածաւոր ընթացքը քահանայից մէջ դիտողութեան առիթ կու տայ 1766-ին, բայց իր ճարտար դարձուածով և Պասմաճեանի հաշտաբար միջամտութեամբ միջադէպը կը փակուի (ԳԱԼ. 110)։ Սակայն Սարաֆեան Յարութիւն Բասենեան նուիրակին Ղալաթիոյ նուիրահաւաքութեան ձեռնարկելէն օգտուելով, տեղը անոր կը թողու և ինքն Օրթաքէօյի եկեղեցին կը փոխադրուի, ուր կը մնայ մինչև 1772։ Սարաֆեանի աշակերտը, իր վարդապետէն առնելով կը պատմէ, թէ Սիմէոն ուզած ըլլայ 1771-ին, կարգել զայն մեծ նուիրակ ի շէն Պոլսի, բայց լաւ խորհած է աւելցնել, թէ Սիմէոն գրեր էր խօսիլ թաքուն (ԳԱԼ. 115), որովհետև Սիմէոնի յիշատակարաններուն մէջ այսպիսի ակնարկ մը չկայ։ Ընդհակառակն 1767-էն ի վեր Զաքարիա Կաղզուանցին կը վարէր Կ. Պոլսոյ նուիրակութիւնը (§ 2118), և երբեք Սիմէոնի միտքէն անցած չէր զայն փոփոխել։ Պասմաճեանի ալեկոծ պատրիարքութեան ատեն, թերևս լուսացած է Սարաֆեան անոր անկումէն օգտուիլ, բայց հետզհետէ Զաքարիայի զօրանալը տեսնելով, և Օրթաքէօյի մէջ ալ իր ընթացքը քահանայական դասին նոր դիտողութեան առիթ տալէն ազդուելով, Կ. Պոլիսէ հեռանալու որոշման կը դառնայ, և Յարութիւն Պետանեանի օգնութեամբ (ԳԱԼ. 321), գաղտ բայց զգաստ (ԳԱԼ. 117) մայրաքաղաքը կը թողու 1772 սեպտեմբեր 29-ին, և 24 օրուան նաւագնացութեամբ Մարսիլիա կը հասնի հոկտեմբեր 23-ին (ԳԱԼ. 118)։ Իբր 40 օր հոն մնալէ ետքը Անթիպ, Գենուա և Բիզա (Antibes, Genova, Pisa) հանդիպելով դեկտեմբեր 18-ին կը հասնի Լիվօռնօ, ուր ծանր ու վտանգաւոր հիւանդութեամբ կը տառապի մինչև 1773 փետրուար։ Ամիսէ մը հիւանդութիւնը կը նորոգուի, բայց դարձեալ վտանգը կ՚անցնէ, և թէպէտ Հռոմ երթալ կը փափաքի, և Վենետիկէ Յովհաննէս Սեղբոսեանէ կը հրաւիրուի, սակայն ունեցած ախտին՝ ջրգողութեան որտի յոյժ հին յայտնուելուն վրայ (ԳԱԼ. 124), կեանքէն լոյսը կը կտրէ, կտակը կը պատրաստէ, և սեփական գերեզման ալ կը շինէ, և 1773 հոկտեմբեր 2, առաւօտեան ժամը մէկին կը վախճանի և կը թաղուի հանդիսադրութեամբ Անտոնեան միաբան հայր Կարապետ Հալաճեանի, որ Հայոց տեղւոյս ժողովրդապետ էր (ԳԱԼ. 130)։ Սարաֆեանի յեղյեղուկ կեանքը բաւական է իր նկարագիրը ցուցնել, ուստի աւելորդ կը սեպենք այդ կէտին վրայ անդրադառնալ։

« 2140. Դաւանական Զգացում   |   2142. Կաթոլիկ Եղողներ »
© Gratun.org