Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ղուկաս Ա. Կարնեցի

2154. Տաճկահայոց Կարծիքները

Երբոր Զաքարիայի ազդեցութեամբ Կ. Պոլսոյ մէջ Ղուկասի ընտրութեան դէմ որոշումներ կը տրուէին (§ 2151), արդէն մեծամեծներէն մաս մը կար, որ սրտով կամակից չէր, և այդ խումբին ոյժ կու տային կաթոլիկամիտներն ալ, որոնք Զաքարիայի համար չէին կրնար ըլլայ, անոր վերջին ձեռնարկներուն պատճառով (§ 2130)։ Էջմիածինէ եկող նուիրակ և պատգամաւոր եպիսկոպոսներն ալ համոզիչ բացատարութիւններով, զիջողութեան կողմ եղողներուն թիւը օրըստօրէ կը շատցնէին, բայց շատ աւելի մեծ ազդեցութիւն գործեց Ղուկասի բռնած խոհեմ և հինգ ընթացքին լուրը, և Կ. Պոլսեցւոց դիմադրութեան առջև խոնարհելով, կաթողիկոսական ձևերէն հրաժարիլը։ Ըստ այսմ թէպէտ կազմուած էր մեծամեծներու նշանաւոր թիւ մը, որ զիջանէին առնել զխաղաղութիւն, սակայն Զաքարիա անողոքելի էր, և կամք պատրիարքի և վրդովումն սրտի նորա՝ մնայր անխոնարհելի, մանաւանդ որ նա զօրաւոր էր իր դիրքին մէջ, և մեծամեծներն ալ չվստահանային ասել ինչ և կամ առնել ընդէմ նորին կամաց (ԴԻՒ. Ա. 5)։ Այսպէս տարտամ վիճակ մը կը տիրէր Կ. Պոլսոյ մէջ, և Ղուկասի կաթողիկոսութիւնն ալ առկախ ձև մը ունէր, ոչ ընդունուած էր, և ոչ ալ բացարձակ մերժումով նոր ընտրութեան ձեռնարկութիւն կար։ Միևնոյն առկախ վիճակը Էջմիածնի ալ կը տիրէր։ Ղուկաս կաթողիկոս էր, Մայաթոռոյ վարչութիւնը ձեռք առած էր, պէտք եղած գործերը պաշտօնապէս կը կատարէր, բայց կաթողիկոսութեան արտքին ձևերը չէր գործածեր, ինչպէս բացատրեցինք (§ 2152). աւելի տեղապահի, քան թէ բուն կաթողիկոսի դիրքը կը պահէր։ Այդ կացութիւնը երկկողմանի կը շարունակէր 1781 գարնան միջոցին, երբ անակնկալ միջադէպ մը, այսինքն Զաքարիայի պատրիարքութենէն ելլելը, կացութիւնը այլափոխեց։

« 2153. Միաբանութեան Դէմ   |   2155. Անկիւրիոյ Կաթոլիկներ »
© Gratun.org