Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ղուկաս Ա. Կարնեցի

2157. Զաքարիա Պաշտօնանկ

Իզզէթ Եպարքոս այս տեղեկութեանց հիմնուելով, դեսպանին դիմումին ոյժ չի տար, և դիտել կու տայ որ եթէ դեսպանատան գիրեր էին, այսպիսի աննշան մէկու մը չէին յանձնուեր։ Կասկածաւոր թղթատարն ալ արգելական կը պահէ խնդիրը աւելի պարզելու համար։ Ասոր վրայ Աւստրիոյ և Գաղղիոյ դեսպանները միացած ուղղակի սուլտանին կը բողոքեն, պատրիաքին պաշտօնանկութիւնը պահանջելով, որով, կ՚ըսեն, վերականգնի անդրէն մեր պատիւ, և կանոն մեր առնու զհաստատութիւն։ Ապտիւլ Համիտ կայսր ոչ կարացեալ զերծանել ի խնդրանաց նոցա, պատրիարքի փոփոխութիւնը կը հրամայէ։ Թէպէտ եպարքոս յոյժ ջանացաւ զոչ փոխումն նորա հնարել, սակայն անդառնալի եղաւ թագաւորական հրամանը։ Ժողովուրդին դիմումներն ալ օգուտ չունեցան, զի խնդիրը քաղաքական գոյն էր առած, և դիւանագիտական կնճռոտութեանց դուռ կրնար բացուիլ։ Տուաճի Իսմայիլ Էֆէնտիի պաշտօն տրուեցաւ կայսերական հրամանը գործադրել, որ զինուորներու ջոկատով մը պատրիարքարան ներկայացաւ, 1781 մայիս 29 շաբաթ օր կայերական հրամանագիրը կարդաց, որ կը հրամայէր Պրուսա երթալ, և հրաւիրեց անմիջապէս ճամբայ ելլել Քումգաբուի առջև պատրաստ նաւով։ Ժողովուրդը լուրը առած և խուռն լեցուած էր յարգանքի ցոյց մը ընելու, Զաքարիա ալ պատրաստութիւնները ըրած էր, ուստի իսկոյն խոնարհեալ յանձն էառ խնդութեամբ, և Իսմայէլի հետ ուղևորեցաւ դէպի ծովեզերքը՝ հեզիւ կրնալով ճեղքել խուռն բազմութիւնը Ժամը երեկոյեան դէմ 10 էր, երբ նաւ մտան, և մինչև 12 սպասեցին առ ի տանիլ զինչս նորա ի նաւն։ Զաքարիա նաւին մէջը ոտքի վրայ կանգնելով սկսաւ օրհնել զազգն ամենայն, զՔաղաքն և զթագաւորն, և այնպէս արձակեց ժողովուրդը մխիթարական խօսքերով։ Նա ոչ միայն իր վեհանձն բնաւորութեամբը գիտէր ինքզինքը հանդարտ պահել ձախող պարագաներու մէջ ալ, այլ և նոյն պահուն յաղթուածէ աւելի յաղթանակի զգացումն ունէր, զի նոյն մայիս 29-ի առտուն Իսմայէլի գալէն իբր երեք ժամ յառաջ, գիր հասած էր Անկիւրիայէ յաղագս առման եկեղեցեացն չորեցունց։ Ուզուն Մէհմէտ ստիպողական հրամանով փութացուցեր էր իր ուղևորութիւնը, և անմիջական գործադրութեամբ, հաներ էր եկեղեցիները կաթոլիկներուն ձեռքէն, և առաջնորդ Պօղոս վարդապետին յանձնած։ Նոյն նաւին մէջ Զաքարիայի կ՚ընկերանային Տուաճի Իսմայիլ էֆէնտիէ զատ, իր աշակերտներէն Թովմաս և Պօղոս վարդապետներ, Յակոբոս սարկաւագ, Մեսրոպ և Պօղոս դպիրներ, վերջինը իր եղբօրորդին, և երեք ծառաներ։ Պաշտօնեան պատուով և խնամով տարաւ աքսորական Զաքարիայն, և բազում մխիթարական բանիւք սփոփէր զայն, յայտարարելով ևս թէ իրեն հրահանգ տրուած էր քաղցրութեամբ տարցես և մի՛ նեղեսցես զնա, զի այս նմա ի զուր պատահումն եղև։ Կ. Պոլսէ 15 ժամ նաւագնացութեամբ կը հասնին Մուտանիա, և 2 ժամ ետքը անկէ մեկնելով, կիրակի 30 մայիս երեկոյեան ժամ 11-ին Պրուսա կը մտնեն, ժողովրդական և պետական փառաւոր ընդունելութեամբ (ԴԻՒ. Ժ. 295-301)։ Միւս օր Իսմայիլ էֆէնտի ետ կը դառնայ իրեն հետ բերելով Պրուսայի առաջնորդ Յովհաննէս Համատանացի եպիսկոպոսը, որ Զաքարայի յաջորդելու նշանակուած էր, և յունիս 2-ին չորեքշաբթի օր հանդիսապէս պաշտօնին ձեռնարկեց (ՍՐԳ. )։

« 2156. Նամակի Խնդիրը   |   2158. Ղուկաս Ընդունուած »
© Gratun.org