Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ղուկաս Ա. Կարնեցի

2158. Ղուկաս Ընդունուած

Պատրիարքի փոփոխութիւնըկաթողիկոսական խնդիրին կերպարանը փոխեց։ Յիշուեցաւ (§ 2153) թէ մայիս 2-ին դեռ Կ. Պոլիս չէր հասած միաբանական ժողովին պաշտօնագիրը (ԴԻՒ. Դ. 196), և թէ անկէ ետքը նորապէս գրեալ ղրկուեցաւ նոյն գիրը (ԴԻՒ. Դ. 197), որով մայիս 29-ին, Զաքարիայի պաշտօնանկութեան օրը Կ. Պոլսոյ մէջ պաշտօնական գիրեր հասած չէին կրնար ըլլալ։ Անոնք Համատանցիին ձեռքը յանձնուեցան, որ կաթողիկոսական խնդիրին մասին Զաքարիայի զգացումները չունէր, և ժողովուրդին մէջ ալ Ղուկասի հանդէպ համակրութիւնը երթալով տարածուած էր (§ 2154)։ Զաքարիայի արկածն ալ իր նշանակութիւնն ունեցաւ, և տարադէպ զգացումներուն իբր ձախող հետևանք մեկնուեցաւ, ուստի նոր պատրիարք և մեծամեծներ որոշեցին դիմադրութեան վերջ դնել։ Օսմանեան կառավարութեան դիմելով հաստատութեան հրովարտակը ստացան և փութացին հասցէին ղրկել, օրհնութեան կոնդակները հրատարակուեցան, անունը եկեղեցական պաշտամանց մէջ սկսաւ յիշատակուիլ, և Ղուկասի կաթողիկոսութիւնը պաշտօնապէս և գործնականապէս ճանչուեցաւ Տաճկահայոց կողմէն։ Անկէ ետքը միայն՝ Ղուկաս վերջ տուաւ իր քաշուած վիճակին, և երբ ընդհանուր ազգին կողմէ իր իշխանութիւնը ճանչցուեցաւ, նորէն սկսաւ Մայր տաճարին մէջ հայրապետական գահը բազմիլ, կարմիր կնիք գործածել, և ամէն կողմ օրհնութեան կոնդակներ ղրկել, առանց երեք անցելոյն վրայ վիշտ յայտնելու։ Ղուկասի քաշուած և կաթողիկոսական ձևակերպութիւններէ հրաժարած միջոցը եղած է ութն (ԴԻՒ. Գ. լթ), կամ տասն ամիս (ԴԻՒ. Ա. 5), և ոչ երբեք զամս երկու (ՄՍՐ. 8), զի 1780 յուլիսին վախճանած էր Սիմէոն, իսկ 1781 յուլիսին հարկաւ հասած էր Էջմիածին Կ. Պոլսոյ մէջ տեղի ունեցած փոփոխութեանց արդիւնքը։ Ղուկաս երեք ձեռքէ հանած չէր աթոռին վարչութիւնը և վանքին մատակարարութիւնը, և միաբանութիւնը շրջապատած էր զայն համակրութեամբ և օժանդակութեամբ, բայց հարկաւ մեծ գոհունակութեամբ ընդունուեցաւ Համատանցիի ձեռնատուութեամբ ստացուած ելքը, և աւելի ազատօրէն սկսան կարգադրուիլ պաշտօնական գործերը։

« 2157. Զաքարիա Պաշտօնանկ   |   2159. Համատանցիի Ընթացքը »
© Gratun.org