Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ղուկաս Ա. Կարնեցի

2171. Բարթողիմէոս Կապուտիկեան

Բարթողիմէոս՝ Կապուտիկ կամ Կապուտիկեան մականունեալ կապոյտ աչքերուն համար, Կ. Պոլսեցի էր բնիկ, 1749,ին ծնած, Զաքարիայի աշակերտած, և աստիճանները անկէ ստացած, և 1775-ին եպիսկոպոսացած Սիմէոնի ձեռնադրութեամբ, Զաքարիայի ընտրելագոյն աշակերտներէն մին եղած, և գրեթէ միշտ անոր հետ մնացած և գործակից եղած։ Զաքարիա իր սիրելի Բարթողիմէոսը կը ղրկէր Արմաշ, յանձնարարելով զայն կատարեալ վանական միաբանութեան և ուսումնական հաստատութեան վերածել։ Բայց Արմաշ աւեր ու խանգար էր վերջին պատահարներու պատճառով, որով Բարթողիմէոս, աւելի քան նորոգող, և հիմանէ շինող տաճարի կըլլար, և միանգամայն ձեռնամուխ կը լինէր կազմակերպելու վանս կրօնաւորաց յոյժ պայծառաշէն կարի անուանի, ինչպէս կը խոսի տապանագիրը։ Սակայն դիւրին չեղաւ այդ արդիւնքները իսկոյն իրականացնել։ Նախանձոտ քսուներ զրոյց հանեցին թէ Բարթողիմէոսի շինածը 366 սենեակներով, ամուր պարիսպներով և զէնքերով լեցուն դղեակ մըն է։ Քսութիւնն ալ շուտով ընդունուեցաւ, զի Ռուսաց հետ պատերազմի միջոցին էր, և որչափ ալ կուսակալական քննութեամբ ստութիւնը յայտնուեցաւ, բայց խափանուած շինուածը շարունակելու համար նոր հրամանագիրի պէտք եղաւ, որուն ստացութիւնը ուշացաւ, և հազիւ 1797 սեպտեմբեր 13-ին Խաչվերացի կիրակիին կրցաւ կատարուիլ նորաշէն տաճարին նաւակատիքը։ Բարթողիմէոս երբ նիւթական շէնքին հետամուտ էր, բարոյական շինութեան գործը զանց չէր ըրած, որ իր վարդապետին մեծ յանձնարարութիւնն էր, և աշակերտաց խումբ մը կազմած էր Արմաշի մէջ, և անոնց դաստիարակութեամբ կը զբաղէր։ Արմաշեան աշակերտութեան այս նախընծայ դասակարգէն տասնի չափ անուններ ունինք մեզի հասած, որ օգտակար եղած են աւելի Նիկոմիդիոյ և Պրուսայի և շրջակայ վիճակներուն մէջ։

« 2170. Արմաշի Վանքը   |   2172. Եփրեմ Աջապահեան »
© Gratun.org