Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ղուկաս Ա. Կարնեցի

2183. Անտոնեանց Գործեր

Անտոնեանք սոյն միջոցին մէջ զանազան ձեռնարկներու կը հետևէին, նպատակ ունենալով ընդարձակել իրենց անշշուկ գործունէութիւնը ինպաստ հռոմէականութեան։ Պետրոս Եղիազարեան Մամպտոյ եպիսկոպոս և Անտոնեան միաբան, նախաձեռնութիւն առաւ Լիբանանի Անտոնեանց վանքին մէջ իր թեմականներուն համար յատուկ վարժարանական ճիւղ մը հաստատել։ Ուրիշ Անտոնեան միաբան մը, Պետրոս Փիրիմեան, Կ. Պոլսոյ Լատին եպիսկոպոսին հետ բանակցութեամբ, նմանօրինակ ձեռնարկի մը ոյժ կու տար յօգուտ Կարնեցի տղայոց։ Հռոմի վանքին մէջ ալ (§ 2065), ձեռնարկած էր Անտոնեան միաբաններէն ուսումնական անդամներ հասցնել, սակայն բոլոր այդ ճիգեր տևական արդիւնքներ չունեցան։ Եղիազարեանի փափաքը անձնական ձեռնարկ մնաց, և իր մահով վերջացաւ 1787-ին։ Լատին եպիսկոպոսի հետ եղած կարգադրութիւնը, սկզբնաւորութիւն մնաց՝ առանց շարունակութեան։ Հռոմի վանքին ուսումնական ձեռնարկն ալ ընդմիջեցաւ Գաղղիական արշաւանքներուն պատճառով, որոնք Իտալիան տակնուվրայ ըրին, և 1798-ին Հռոմն ալ ազատ հանրապետութեան վերածեցին, և եկեղեցական ինչքերու գրաւման և եկեղեցականներու զինուորագրութեան օրէնքները հաստատեցին։ Թէպէտև Օսմանեան հպատակներ, և անոնց ստացութիւններ գրաւումէ ազատ մնացին սուլտան Սէլիմ Գ. կայսեր հովանաւորութեամբ, այլ դրամական տուրքերէ չկրցան ազատուիլ, որով ուրիշ ծախքերու չկրցան բաւական ըլլալ։ Այդ ամէն անցքերուն մէջ Հռոմի վանքին և ստացութեանց և անձանց պաշտպանութեան մէջ մեծապէս արդիւնաւոր եղաւ Աթանաս վարդապետ Սարաֆեան, 1795-ին եպիսկոպոս ձեռնադրուած, որ 1782-էն մինչև 1815 Հռոմի վանահայրութիւնը վարեց, և ամէն տեսակ արկածներու դէմ տոկաց, և ճարտար կերպերով վտանգներու դէմ մաքառեցաւ (ԱՆՏ. )։ Մխիթարեանց երկու ճիւղերուն, թէ Վենետիկի (§ 2109), և թէ Թրիէստի (§ 2111) միաբաններուն գործունէութիւնը՝ հասուցած կը գտնուինք մինչև ԺԸ. դարուն վերջերը, որով այստեղ նոր աւելցնելիք կէտ մը չենք ունենար։ Այսպէս մասնաւոր ճիւղաւորմանց մասին ամփոփ տեղեկութիւններ տալէ ետքը, դառնանք երկու մեծ կեդրոններու՝ Կ. Պոլսոյ և Էջմիածինի անցքերը պատմել։

« 2182. Կաթոլիկներու Գործերը   |   2184. Զինուոր և Տուրք »
© Gratun.org