Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Սահակ Ա. Պարթև

215. Բագրեւանդի Հայրապետանոցը

Նոր կացութիւն մը կը ստեղծուի Հայաստանի մէջ։ Կատարեալ կարգաւորութիւն չէր, բայց մասնաւոր գոհունակութեան արժանի վիճակ մըն էր, որովհետեւ Վեհմիհրշապուհի ալ հրահանգ տրուած էր Հայերը չնեղել, հնարաւոր դիւրութիւնները ընծայել, կրօնական խնդիրները ազատ թողուլ, եւ Պարսից տիրապետութիւնը սիրելի ընել տալ։ Էջմիածինը կամ Վաղարշապատի կաթողիկէն Շմուէլի ձեռքն էր, որով Սահակ իրեն աթոռանիստ ըրաւ Բագրեւանդայ լուսաւորչաշէն տաճարը, ուր ծագեաց յերկնուստ լոյսն ի մկրտել սրբոյն Գրիգորի զՏրդատ (ԽՈՐ. 259), որ է այժմեան Ալաշկերտի Իւչքիլիսէի վանքը։ Միանգամայն Մեսրոպը պաշտօնապէս խարսխեաց յեկեղեցւոջն կաթուղիկէ որ ի Վաղարշապատ քաղաքի, իբր իր տեղակալը հոգեւորական գործերու համար այնտեղ դիմողները գոհացնելու, եւ Շմուէլի գործառնութեանց վրայ հսկելու։ Ինքն Սահակ Բագրեւանդ կը մնար, իրեն շուրջը ունենալով իր աշակերտներէն քանի մը հատը, եւ անոնց գլուխը Ղեւոնդ Վանանդեցին, որ նոր հայրապետանոցին մէջ Սահակի գլխաւոր օգնականն եղաւ Կոստանդնուպոլսէ դառնալէն ետքը (ԱՐԾ. 81)։ Իսկ Շմուէլ մինակ ստակ դիզելու մտադիր, եկեղեցական կալուածները իւրացնելու կ՚աշխատէր, եւ ուրիշ վիճակներու իրաւունքներն ալ վայելելու համար, վախճանեալ եպիսկոպոսներու յաջորդներ ձեռնադրելու հաւանութիւն չէր տար, պաշտօնի վրայ եղողներն ալ սնոտի պատճառանքներով կամ դոյզն ինչ պատճառս գտեալ կը հալածէր եւ կը հետապնդէր, եւ անոնց ամենուն իրաւունքները իրեն կողմը կը կորզէր։ Իր եկեղեցական վիճակն ալ ըստ ամենայնի կը նմանէր վարուցն Բրքիշոյի (ԽՈՐ. 268), խենէշ տան մը կերպարանը տալով Գրիգորներու եւ Ներսէսներու սրբակրօն հայրապետանոցին։ Այսուհանդերձ եպիսկոպոսներ եւ նախարարներ շետ մտադրութիւն չդարձուցին, քանի որ Սահակի ներկայութեամբ կը մխիթարուէին, որ ոչ միայն Բագրեւանդի կեդրոնէն իր հսկողութիւնը կը տարածէր, եւ իր աշակերտներով պէտք եղած հոգածութիւնը կը կատարէր, այլեւ ծերացեալ հասակին ներելուն չափ զանազան կողմեր կը շրջէր, եւ ժողովուրդը կը մխիթարէր, մանաւանդ Տարոնի կողմերը։ Այս պատճառով կրցաւ Շմուէլ ամս հինգ աթոռին վրայ մնալ, պաշտօնը շարունակել, եւ մեռնիլ ի մերում աշխարհիս հակաթոռ կաթողիկոսութեան մէջ (ԽՈՐ. 269)։

« 214. Կաթողիկոսութեան Բաժանումը   |   216. Եփեսոսի Կանոնները »
© Gratun.org