Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Սահակ Ա. Պարթև

218. Աստուածաշունչի Վերաքննութիւնը

Յիշեցինք վերեւ թէ Մաքսիմիանոս պատրիարք Եփեսոսի կանոններուն հետ յղեց նաեւ զստոյգ օրինակս գրոց, այսինքն Աստուածաշունչ գրոց ընտիր եւ խնամով ուղղագրուած օրինակ մը։ Խորենացի կ՚աւելցնէ, թէ Սահակ ու Մեսրոպ այդ օրինակը առնելով դարձեալ թարգմանեցին զմիանգամ թարգմանեալն, որ է ըսել թէ նորինորոյ Աստուածաշունչի թարգմանութեան ձեռք զարկին ութսունհինգ տարեկան Սահակը եւ ութսուն տարեկան Մեսրոպը, ինչ որ բնաւ խելքի մօտ ենթադրութիւն մը չէ. մանաւանդ որ Կորիւնիգրածին համեմատ, կանխաւ կատարոած թարգմանութիւնը լրացեալ ու վերջացեալ գործ մըն էր, եւ գրեթէ երեսուն տարի էր որ հայերէն Աստուածաշունչը ընդհանուր կիրառութեան մտած էր, եւ ժողովրդականացած էր։ Խորենացի կ՚աւելցնէ եւս, թէ այս նոր թարգմանութիւնը կատարուեցաւ փութանակի հանդերձանօք վերստին յօրինեալ նորոգմամբ, այսինքն թէ կատարուեցաւ ամբողջաբար եւ նորինորոյ յօրինմամբ, եւ այն չուտչուտ, օգտուելով Բիւզանդիոնէ դարձող աշակերտներուն ստագած հմտութենէն։ Այդ պարագաները աւելի եւս անհաւանական կը դարձնեն 433-էն ետքը կատարոող նորինորոյ թարգմանութիւնը։ Այդ անհաւանականութիւնը եւսքան զեւս կ՚աճի երբոր կ՚ըսէ թէ նոյնիսկ այս նոր թարգմանութենէն ետքը ի բազում մասանց թերացեալ գործն գտանէր որովհետեւ անգէտք էին մերում արուեստի։ Անգէտ եղողներ կ՚ըլլան Սահակ ու Մեսրոպ, եւ Բիւզանդիոնէ դարձող վեց երիցագոյն աշակերտները, Յովհան, Յովսէփ, Ղեւոնդ, Եզնիկ, Արձան եւ Կորիւն, իսկ մերում արուեստի ըսուածն ալ պէտք է ըլլայ յունարէնի հմտութիւնը եւ թարգմանելու յաջողակութիւնը։ Իրաւ որ պէտք էր բոլոր ժամանակակիցներու, Կորիւնի ու Փարպեցիի ու նոյնիսկ Խորենացիի առաջուընէ գրածները ջնջել, ու Սահակի ու Մեսրոպի շռայլոած գովեստները հերքել, եթէ պէտք ըլլար այդ հատոածին կարեւորութիւն տալ։ Չենք գիտեր եւս թէ որո՞նք են զմեզ բառին ներքեւ ծածկուածները, զորս Սահակ ու Մեսրոպ Աղեքսանդրիա կը յղեն, ի լեզու պանծալի, Կեսարիայէ, Բիւզանդիոնէ եւ Աթէնքէ գերազանց կարծոած յունարէնի ճեմարանը, որպէսզի անոնց ձեռքով անգամ մը նորէն թարգմանուի Աստուածաշունչը (ԽՈՐ. 260), ինչ որ երբէք եղած չէ այլեւս, եւ ոչ մի տեղ ալ այս տեսակ ակնարկ մը տեսնուած չէ։ Մենք կը դժուարանանք որեւէ կարեւորութիւն տալ այդ հատուածին, եւ կը համաձայնինք ալ, որ նոյնիսկ այդ կտորը փաստ մէն է անոնց ձեռքը, որ Խորենացիի անունով ճանչցուած պատմութեան՝ ժամանակակից գործ մը չլինելը կը պաշտպանեն։ Իբր պատմական պարագայ կրնանք միայն ընդունիլ, թէ նոր եւ ընտիր օրինակին Բիւզանդիոնէ հասնելէն ետքը, Սահակ եւ Մեսրոպ Բիւզանդիոնէ դարձող վեցերու հետ մէկտեղ, անգամ մըն ալ աչքէ անցուցին արդէն կատարուած թարգմանութիւնը, ոչ թէ անոր թերացեալ գործ ըլլալուն համար, այլ տեսնելու թէ իրենց ունեցած յունարէն օրինակը եւ նոր հասնող օրինակը կարեւոր եւ աչքի զարնող տարերութիւններ ունի՞ն արդեօք իրենց մէջ։

« 217. Թէոդորոս Մոպսուեստացի   |   219. Աղեքսանդրիա Գացողները »
© Gratun.org