Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Յովսէփ Ա. Հողոցմեցի

257. Նահատակաց Թիւը

Եղիշէ կը մանրամասնէ պատերազմի դաշտին վրայ ինկողներուն թիւը, իւրաքանչիւր նահատակուող զօրավարին անունովը, ըստ հետեւեալ օրինակի.

  1. Վարդան Մամիկոնեան Եւ 133 Իրեններէն
  2. Խորէն Խորխոռունի » 19 »
  3. Արտակ Պալունի » 57 »
  4. Տաճատ Գնթունի » 19 »
  5. Հմայեակ Դիմաքսեան » 22 »
  6. Ներսէհ Քաջբերունի » 7 »
  7. Վահան Գնունի » 3 »
  8. Արսէն Ընծայենի » 7 »
  9. Գարեգին Սրուանձտեան » 20 »

Ընդամէնը 9 զօրավար եւ 287 զօրական։ Փերպեցին ալ միեւնոյն 9զօրավարները կը յիշէ, իսկ իրենց մարդերը համագումար 276 կը դնէ, որ կ՚ընէ բովանդակ 285, փոխանակ 296-ի։ Սակայն այսչափ չմնացին նահատակուողները, որովհետեւ Հայերը պարտաւորուեցան ցրուել եւ սփռուիլ, եւ Պարսիկներ հետապնդելով հալածեցին, եւ կամ ետեւնէն հասնելով կամ թաքստոցներէն հանելով, սրակոտոր ըրին կամ փիղերով կոխկրտեցին, ընդ ամէնը 740 հոգի եւս ըստ Եղիշէի, կամ 750 եւս ըստ Փարպեցւոյ, որով Վարդանանց նահատակաց համագումարը միայն մէկ թուով տարբերած կ՚ըլլայ երկու պատմագիրներու մէջ, 1036 կամ 1035։ Սակայն 1036 թիւը տօնացոյցերու մէջ ալ անցած եւ նուիրագործուած է (ՏՕՆ. 34)։ Վերջին նահատակուողներուն համար ոչ նախարարներու անուն յիշուած է, եւ ոչ այլ ո՞ր ազգատոհմէն ըլլալնին ցուցուած, սակայն վերագոյնդ (§ 254) երեսունէ աւելի ցեղեր եւ զօրավարներ յիշեցինք, եւ հաւանական չ՚երեւիր ըսել թէ միայն 9 ցեղերէն նահատակուողներ եղած ըլլան պատերազմի դաշտին վրայ, եւ միւսները բնաւ կորուստ տուան չըլլան։ Հետեւապէս աւելի ճշդութեամբ խօսած կ՚ըլլանք՝ եթէ ըսենք, թէ առաջ յիշած 296 նահատակները անոնք են, որոնց անունը կամ թիւը ստուգուեցաւ, բայց թէ ասկէ աւելի եղան ճակատամարտին առթիւ՝ թէ նոյն եւ թէ ուրիշ ցեղերէ նահատակուողները, որոնք յետոյ ընդհանուր գումարին մէջ խառնուեցան։ Դիտողութիւն մըն ալ պիտի ընենք Ներսէհ Քաբերունիի համար, որուն անունը, չենք գիտեր ինչու, վրիպած է Շնորհալիին ուշադրութենէն, երբոր միւս ութը զօրավարներուն անունները յիշած է իր շարականին մէջ (ՇԱՐ. 572)։ Նա 1036 վկաները զօրավարներէն դուրս համրած կ՚երեւի, վասն զի կը գրէ, Րամկական խումբ հազարաց եւ երեսնից թիւ ընդ վեցից, որք ընդ նոսին նահատակեալք (ՇԱՐ. 574), մինչ պատմագիրներ 9 զօրավարները 1036 թիւին մէջ կը փակեն, ինչպէս տեսանք։

« 256. Աւարայրի Ճակատամարտը   |   258. Պետերազմէն Ետքը »
© Gratun.org