Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Յովսէփ Ա. Հողոցմեցի

265. Եկեղեցականաց Դատաստանը

Տիզբոնի մէջ կազմակարպուած դատաստաններուն դառնալով, թէ Փարպեցի եւ թէ Եղիշէ բաւական ընդարձակօրէն կը պատմեն դատական գործողութիւնները, սակայն կէտ առ կէտ չեն համապատասխաներ ամէն մանրամասնութեանց մէջ, ինչ որ զարմնալի չէ, որովհետեւ ոչ թէ պաշտօնական ատենագրութիւն է կազմածնին, այլ գլխաւոր պարագաները յետիններուն աւանդելու համար պատմագրութիւն մը։ Մենք ալ առանց ատենագրութիւն մը կազմելու յանակնութեան՝ միայն գործողութեանց բնութիւնը ցոյց տալու կէտերը՝ կ՛ուզենք քաղել։ Նախապէս եկեղեցականներու դատաստանը տեսնուեցաւ եւ անոնք համարձակօրէն ըրածնին չծածկեցին, ծանրանալով մանաւանդ կրակ սպանանել -ու կէտին վրայ։ Արտաշատի ատրուշանը քանդողներ, Սամուէլ եւ Աբրահամ, յայտնեցին, թէ իրենք սպանութիւն ըրած չեն, այլ կրակի պաշտօնեաները փախան, եւ կրակը անցաւ, այն ատեն իրենք ալ մոխիրը գետը թափեցին, ինչպէս մոգերն ալ կ՚ընէին, եւ որովհետեւ հուրն ու ջուրը եղբայրներ են, իրենք ալ եղբայրները իրարու տուին (ՓԱՐ. 78)։ Սահակ ալ Քաջաջի հետ հարցաքննուեցաւ, ու նա ալ աւալի խիստխօսեցաւ Ռշտունեաց կրակատունին աւերման վրայ։ Վերջէն ատեան հանուեցան Յովսէփ եւ Ղեւոնդ, Մուշեղի եւ Արշէնի հետ, եւ Ղեւոնդ ամենուն կողմէն խօսեցաւ։ Նախ իրենցմէ իւրաքանչիւրին աստիճանն ու պաշտօնը ուզեց ճշդել, որովհետեւ ըստ քրիստոնէութեան օծման անտեղեակ էին իւրաքանչիւր պատուոյ։ Յովսէփը ցուցնելով, կ՚ըսէ, որ թէպէտ քան զինքն մանկագոյն է տիովք, այլ պատուով կարգեալ է արժանաւորապէս եւ գլուխ է Ամենայն Հայոց քահանայութեանց։ յետոյ Սահակը ցուցնելով կը յայտնէ, թէ Սա զկարգ օծման ըստ ճշմարիտ եւ արդարեւ քրիստոսատուր ձեռնադրութիւն մերոյ օրինաց՝ զկատարեալն ունի։ Վերջապէս իրեն եւ մնացեալներուն վրայ գալով կ՚ըսէ , թէ այլքս եւ ես միապէս եմք ըստ կարգի քահանայութեան։ Թէպէտ չորսերնին միայն քահանաներ էին, Ղեւոնդ, Մուշեղ, Արշէն եւ Սամուէլ, իսկ Քաջաջ եւ Աբրահամ սարկաւագներ էին, սակայն անոնք զատել աւելորդ է սեպած (ՓԱՐ. 79)։ Փարպեցիէն մէջբերուած խօսքերը բաւական են ցուցնելու թէ եկեցեցական պատիւը, Փարպեցիին միտքին մէջ, ձեռնադրուիւնն է, եւ ձեռնադրութիւնն ալ օծումն է, ուստի երբոր Յովսէփը պատուով բարձր եւ բոլոր քահանայութեան գլուխ կը ճանչնայ, նովին իսկ զայն եպիսկոպոսական ձեռնադրութեամբ եւ օթմամբ օժտուած կ՚իմանայ, եւ միայն Պարթեւազանց եւ Մանազկերտացեաց քահանայապետական տուներէն դուրս, պարզ երիցական տունէ առջեւ եկած ըլլալուն կ՚ակնարկէ, երբոր անոր երէց անունը կու տայ, ինչպէս որ ուրիշ տեղ ալ ցուցուցին (§ 231)։ Իսկ ատրուշաններու աւերաման խնդրին գալով, Ղեւոնդ բնագիտական հմտութիւններու կը մտնէ բացատրելով, թէ քանի կերպերով կրակ կը ծագի, եւ ինչպէս կը մարի, ինչ բաներու կը գործածուի, եւ ինչ բաներու օգտակար է, որով պարզ նիւթ մը ըլլալը կը հաստատէ, եւ աստուած չլինելը կը ցուցնէ։ Յովսէփ եւ Սահակ անոր ըսածները կը հաստատեն, միւսներն ալ կը ձայնակցին, որով Միհրներսէհ զայրանալով կը հրամայէ շղթաներով ծեծել երանելիները, քիթերնուն բերներնուն ալ չխնայելով, եւ իբրեւ դատապարտեալներ ծանր շղթաներով բանտարկել կը հրամայէ, մինչեւ որ արքունական վճռով անոնց վերջնական բախը որոշուի (ՓԱՐ. 80-81)։

« 264. Վասակ ու Քննութիւն   |   266. Վասակի Դատաստանը »
© Gratun.org