Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Յովսէփ Ա. Հողոցմեցի

269. Երեք Մարտիրոսներ

Յազկերտ ձախողելէն ցաւած, մոգերը կը մեղադրէր, թէ արժանապէս չեն պատուած ու պաշտած աստուածները, որ ներեցին թշնամիներուն իրենց վրայ զօրանալ։ Առիթը պահեհ երեւցաւ, Միհրներսէհի եւ խորհրդակից մոգերուն իրենց սիրտին թոյնը թափելու, եւ թագաւորը համոզելու թէ աստուածները իրօք բարկացած են իրեն դէմ, որովհետեւ տակաւին կենդանի կը պահէ անոնք որ աստուածները սպաննել յանդգնած էին, եւ պահանջեցին կապեալ եկեղեցականներուն սպանութիւնը փութացնել։ Յազկերտ շուտով համոզուեացաւ, եւ յուզեալ վիճակով մը անմիջապէս բանակին մէջ գտնուող երկու կապեալները հրամայեց առանձինն տեղ մը տանիլ ու գլխատել, նախապէս երկուքին ալ աջ ձեռքերկ կտրելով, եւ փոխարդարձաբար միւսին բազուկին միացնելով։ Այսպէս նահատակուեցան Սամուէլ քահանայ եւ Աբրահամ սարկաւագ, երկուքն ալ բնիկ Արարատ գաւառի Արած գիւղէն, եւ Արտաշատի եկեղեցւոյն պաշտօնեաներ։ Նահատակութեան տեղերնին էր Ապար նահանգի Վարդգետ կամ Վարդգէս գաւառը, ուր կը գտնուէր այն օր Յազկերտի բանակը, իսկ կատարման օրը գրուած է հրոտից ամսոյ 7 (ՓԱՐ. 87), որ շարժական տոմարի հաշուով կ՚իյնայ 454 Յուլիս 7-ին, Չորեքշաբթի օր։ Միեւնոյն ատեն յատուկ սուրհանդակ կը հանուէր Խուժաստանի կուսակալին, որպէսզի չարալլուկ տանջանօք սպաննէ այնտեղ բանտարկուած Թաթիկ եպիսկոպոսը։ Հրամանին հասնելուն պէս, տեղւոյն մոգերը, շատոնց եպսիկոպոսին արիւնին ծարաւի, նախապէս զաւուրս բազումս զայն տանջեցին, եւ քերեցին զմարմին սրբոյն յոսկերացն, եւ անկէ ետքը գլխատեցին։ Օրը որոշուած չէ, սակայն սուրհանդակին Ապար նահանգէ Խուժաստան նահանգ երթալը եւ տանջանքներու օրերը նկատի առնելով, առաջին երկուքին նահատակութենէն գոնէ տասնըհինգ օր ետքը պէտք է դնել Թաթիկի մարտիրոսութիւնը։ Թաթիկ Մեսրոպի մահուան ատեն իրեն մօտ գտնուող աշակերտներէն մէկը եղած էր (§ 224), անկէ ետքը Բասենի եպիսկոպոս ձեռնադրուած, եւ Արտաշատի ժողովին ներկայ գտնուած էր (§ 241), եւ կրօնական պայքարի միջոցին ամենէն բուռն գործողներէն մին եղած էր, ատրուշան մըն ալ ինքը կործանած էր, անշուշտ իր վիճակին Բասենի մէջ, եւ իբր աւելի աչքի զարնող մը, առանց Տիզբոնի մէջ դատուելու՝ դատապարտուած եւ հեռաւոր Խուժաստան բանատարկութեան յղուած էր։

« 268. Աքսորելոց Վիճակը   |   270. Միւս Վեց Եկեղեցականներ »
© Gratun.org