Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Յովսէփ Ա. Հողոցմեցի

275. Ղեւոնդեանց Ոսկրները

Դենշահուհ իրեն եղած յանձնարարութիւնը աւարտած էր վեց սուրբերը մեռցնել տալով, կը մնար ոսկորներու պահպանութեան համար առած հրամանը, ուստի իր ջոկատէն ինն հոգի որոշեց, որ նոյնտեղ մնան, եւ մինչեւ տասն օր կամ աւելի ալ սպասեն, մինչեւ որ մարմինները քայքայուին եւ գիշակեր թռչուններէ փարատուին, եւ ոսկորներն ալ ցրուին։ Խուժիկն ալ անոնց վրայ իբրեւ հսկող կը թողու, այնչափ մեծ եղած էր ասոր ազդած վստահութիւնը։ Ինքն ալ Ջնիկանի ու Մովանի եւ զինուորներու ջոկատին տետ Ռեւան, անկէ ալ Նիւշապուհ ը դառնայ, որ երթայ Յազկերտի հողորդէ ըրածները։ Բայց Խուժիկի նպատակը բոլորովին տարբեր էր, նա կերպ մը կը փնտռէր մարտիրոսներուն ոսկորները ձեռք ձգելու։ Կիրակիէ Երկուշաբթի գիշերը, ի նմին աւուր յերեկորեայ գիշերոյն, ահագին փայլակներ եւ կայծակներ եւ լուսաւոր երեւոյթներ տեղի կ՚ունենային, որպէս թէ երկիրը կը դողար եւ պահապանները ահուդողով կ՚անցնէին գիշերը եւ յաջորդ Երկուշաբթին։ Երկրորդ գիշերն եւս միեւնոյն փոթորիկներ, որոտումներ եւ բոմբիւններ կը կրկնուէին. որոնց մասին Խուժիկը պահապաններուն միտքը շփոթելու կ՚աշխատէր, եւ դիտել կու տար թէ լինէր այս լոկ շուրջ զտեղեաւն իբրեւ ասպարիզօք երկուք։ Պահապաններ ահուդողի մեջ ազատելու կերպ մը կը մտածէին, եւ երրորդ օր զինն ժամու աւուրն, այսինքն է երեկոյեան դէմ, Խուժիկը փախչելու կը սկսէր, որպէսզի միւսները քաջալերէ, բայց ինքն ոլոր մոլոր ճամբաներով ետ կը մնար, մինչ պահակ զինուորները շիտակ մինչեւ Ռեւան, եւ միւս օր Նիւշապուհ կ՚երթային եղածը դատաւորներուն հաղորդելու (ՓԱՐ. 102)։ Դենշապուհ եւ իր ընկերները մտադրութեամբ մտիկ կ՚ընէին, եւ յաւուրն վեցերորդի ժողովի կը գումարէին ինչ ընելիքնին որոշելու, եւ կը յաղթէր Դենշապուհի խորհուրդը չձանձունել եւ աղմուկ չհանել ոսկորներու մասին, եւ չմրցիլ քրիստոնեաներու գաղտնի զօրութեան դէմ։ Խուժիկը այդ միջոցին իրեն տասը հետ քրիստոնեայ ընկերներ կը ճարէ, եւ դատաւորներուն ձեռընթափ լինելը ստուգելով, անոնց հետ սուրբերուն մարմինները երկու երեք փարսախ եւս հեռու կը տանի, ուր կ՚աշխատին ոսկորները միսերէն զատել։ Միսերը թաղէին պատուով անդէն յանապատին, իսկ իւրաքանչիւրին ոսկորները զատ զատ պատելով կ՚ամփոփէին, եւ աւուրս եօթն եւս այնտեղ մնալէ ետքը, կամաց կուգային ի շահաստանն, որ է Նիւշապուհ, եւ այնտեղ աւուրս բազումս կը մնան առանց ումեք բան մը յայտնելու։ Այդ միջոցին է որ Խուժիկ կամաց կամաց գործը մէջտեղ կը հանէ, նախ աքսորեալ նախարարներէն սկսելով, որոնց մի առ մի կը պատմէ եղելութիւնները, հարցափորձերը, տանջանքները գլխատումը, եի ւ իր ըրածները (ՓԱՐ. 103)։ Միանգամայն կը սկսի ոսկորներէն մասունքներ ցրուել, զորս նախարարներ ուրախութեամբ կ՚ընդունէին եւ կը պահէին, իբր երաշխաւորութիւն իրենց ազատութեան, ըստ բանի սրբոյ առն Աստուծոյ Ղեւոնդի (ՓԱՐ. 104)։ Այս պատմութիւններն են, որք բերնէ բերան շարունակ խօսուուած են նախարաներէն, եւ իբրեւ օրական մաղթանք ընդ գուբաղյս սաղմոսին կրկնուած, մանաւանդ Արշաւիր Կամսարական, տէր Արշարունեաց եւ Վարդանի փեսայ, բոլոր իր կեանքին մէջ կրկնած է, եւ մենք ալ անկէ լսելով ճշդութեամբ գրած ենք, կ՚ըսէ Փարպեցին, եւ ոչ բնաւ գտեալ անյուշք յապաղեալ մոռացանք ինչ ծուլանալով (ՓԱՐ. 105)։

« 274. Ղեւոնդեանց Անունները   |   276. Սահակ Մեսրոպեաններ »
© Gratun.org