Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Գիւտ Արահեզեցի

287. Նախարարներուն Վերադարձը

Գիւտի վիճակեցաւ աքսորեալ նախարարներուն դարձը ողջունել, երբոր վերջապէս Պերոզի 6-րդ տարին, 462-ին, արտօնուեցան իրենց երկիրը դառնալ, եւ իւրաքանչիւրը իր առաջին տեղը ստանալ եւ սեփական տանուտիրութիւնը վարել։ Անոնց անունները տուինք Տիզբոն տարուած ատենին (§ 263)։ Պատմիչներ չեն յիշեր թէ անոնցմէ մէկը մեռած կամ պակսած ըլլայ՝ 12 տարիներուն մէջ, որչափ ինչ անցաւ Հայաստանէ մեկնելնուն եւ Հայաստան դառնալնուն միջեւ։ Նեղութիւններ, հիւանդութիւններ եւ վերջին պատերազմներ կրնային մէկին կամ միւսին կեանքը վտանգել, այլ այս մասին բացարձակ լռութիւնը, փաստ մը պիտի նկատուի այդպիսի պարագայի բացակայութեան։ Մանաւանդ որ Փարպեցին ամենուն համար կը հաւաստէ, թէ կեցեալք իւրաքանչիւր ըստ սահմանելոյ ի Տեառնէ, վախճանեալք թաղեցան ի դիրս հարց իւրեանց խաղաղութեամբ (ՓԱՐ. 110), որ է ըսել թէ հայրենական երկրէն դուրս օտար հողի վրայ մեռնող եւ թաղուող չեղաւ։ Գիւտ կաթողիկոս, այր լի գիտութեամբ հայովս, եւ առաւելեալ յունիւն, յորդասաց բանիւ եւ առատաբուղխ վարդապետութեամբ, եւ իր գերազանց կարողութեամբ հոգեշունչ քարոզներ կը խօսէր, երբոր խնդալից բազմութիւնը Վաղարշապատի կաթողիկէին մէջ սրտագին փառաբանութիւններ կ՚երգէր, եւ ամէնքը հոգեպարար խօսքերով մխիթարուած, եւ օրհնեալք ի բերանոյ սուրբ կաթողիկոսին Գիւտայ, կը ցրուէին ու կ՚երթային ի տունս իւրաքանչիւր (ՓԱՐ. 110)։ Նոր կեանք մըն էր որ կը սկսէր Հայաստանի մէջ։ Երկրին մէջ գլխակոր մնացածներուն վրայ ալ նոր ոգեւորութիւն կը տիրէր, եւ ամէն կողմ եկեղեցւոյ պայծառութեան եւ ազգային զարգացման ջանքեր էին, որք գործնական կերպով կը քաջալերուէին, իրենց հովանաւոր եւ պաշտպան ունենալով քաջարթուն հովուապետը։ Նորաբողբոջ երիտասարդութեան մէջ սկսած էին աչքի զարնել, այն վեց մանուկները (§ 282), որք Աշուշայի ապարանքին մէջ սնած ու կրթուած, իրենց նախնեացը Վարդանի եւ Հմայեակի արիական օրինակներով տոգորուած, աքսորանքէ դարձող Համազասպեանի եւ Արշաւիրի խրատներով ոգեւորուած, սկսած էին գամ քան զգամ աճեցնել եւ ծաղկեցնել այն բարի սերմերը, զորս ժրագլուխ տիկինն Ձուիկ, անդստին մատաղ հասակէն ցաներ էր իր զաւակներուն եւ տագերթոռներուն մանկական միտքին ու սիրտին մէջ։

« 286. Նախարարք և Տիկնայք   |   288. Հանդարտ Միջոցը »
© Gratun.org