Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Գիւտ Արահեզեցի

289. Նախարարներու Ընթացքը

Կարծես թէ որեւէ մի վատ ոգի կայ, որ կու գայ մեր ազգին գործերուն վրայ չար շունչ մը փչել, հազիւ թէ լաւութեան նշոյլներ կու գան երեւան։ Երբոր երկրին մէջ ուխտապահներու կողմը կը սկսէր ոգեւորուիլ, եւ Գիւտի հովանաւորութեամբ քրիստոնէական կարգեր կը սկսէին զօրանալ, այդ բանը չէր կրնար դիւր գալ այն նախարարներուն, որոնք Վասակի ժամանակէն Պարսից հաճելի ըլլալու ճամբուն հետեւած էին, ոչ թէ քաղաքականութեան արտաքին տեսակէտով միայն, այլ աւելի հաճելի ըլլալու համար անոնց գենին ալ կը հետեւէին, թէպէտեւ սիրով ոչ մի ներքին համոզում ունէին, այլ կատակութեամբ զաստուածս գնէին, եւ զաստուածս եւ զանմիտ վաճառականսն ի միասին թշնամանէին։ Անոնցմէ շատեր, զտանուտէրութիւնն գնեալ ուրացութեամբ, կը վախնային որ դիրքերնին կը կորսնցնեն։ Ազգին առջեւ ալ յարգ չունէին, նոյնիսկ Պարսիկ տէրութեան առջեւ ալ արժանիք չէին վաստակած, մինչեւ որ Պերոզ սովոր էր ըսել, թէ իր հպատակներէն՝ այր անպիտան եւ գունդ յետին Ասորին է, բայց քան զԱսորի՝ Հայն է այր յետին եւ անպիտան (ՓԱՐ. 111)։ Այս պատճառով իրենց դիրքը չկորսնցնելու համար, քսութեան ստորնութենէ զատ ուրիշ միջոց չունէին։ Ուստի սկսան ուխտապահները Պերոզի առջեւ ամբաստանել, իբր տէրութեան անհաւատարիմներ եւ յունական կուսակցութեան հետեւողներ, եւ նոյնիսկ Գիւտ կաթողիկոսին վրայ զրպարտութիւններ ընել։ Իրենց աչքին փուշ եղողներէն մէկն ալ Վահան Մամիկոնեանն էր, աւագ որդին սրբոյն Հմայեկայ, որ իբր այր մտացի, առողջախորհուրդ եւ բարեսէր, նոյնիսկ Պարսիկներուն մտադրութիւնը գրաւած էր, այլ կասկածանօք կը վարուէին անոր հետ լսելով զնախանձորդացն զբանսարկութիւն (ՓԱՐ. 112)։ Այդ նախանձորդներու խումբին գլխաւոր վարիչն էր Գադիչոյ Խորխոռունի, որ Վասակի ժամանակէն անոր ջերմ գործակիցն էր, եւ որ կը ջանար կաթողիկոսը իր ազդեցութեան ներքեւ առնել, սակայն Գիւտ չէր կրնար ոչ Գադիշոյի եւ ոչ անոր ընկերներուն մտերիմն ըլլալ։ Քանի այդ հակառակութիւնները կը զօրանային, ուխտապահներու կողմը իրենց պաշտպանութեան կերպեր մտածելու կը պարտաւորուէին, մինչեւ իսկ կը դիմէին Լեւոն Ա. Թրակացի կայսեր՝ որ ՄԱրկիանոսի յաջորդած էր 457-էն ի վեր։ Գաղտնի դիմուներ միանգամ եւ երկիցս կրկնուեցան, խոստումներ ալ ստացուեցան, բայց իրական օգգնութիւն չէր հասներ երբեք, եւ իր զուր կասկածանաց առիթ տրուած կ՚ըլլար ուխտանենգներուն քսութեանց։ Նախարարներէն ոմանք ալ, ինչպէս Բաբիկ Սիւնի՝ Վասակի որդիէն տարբեր նախարարազուն մը, եւ Սահակ Ամատունի, աքսորէ դարձողներուն թիւէն, հոգեսպանութեան վտանգէն վախնալով լաւագոյն կը սեպէին, ամէն ինչ թողուլ, եւ անապատական կեանքի նուիրուելով ի ծերպս վիմաց եւ կամ ի մացառուտ տեղիս ապաւինիլ, որպէսզի վերահաս նոր արկածներուն ականատես չըլլան։

« 288. Հանդարտ Միջոցը   |   290. Գիւտի Դատաստանը »
© Gratun.org