Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Գիւտ Արահեզեցի

298. Դաւիթ Ներգինացի

Դաւիթի անունն ալ անանուն կենսագիրը միայն կը յիշէ Անյաղթ մականունովը (ՍՈՓ. Բ. 14), իսկ ժամանակակիցներէն բնաւ յիշուած չէ։ Դաւիթ երէց մը յիշուած է Արտաշատի ժողովին ներկաներուն մէջ (§ 241), Դաւիթ Մամիկոնեան երէցի մը կ՚ուղղէ Եղիշէ իր պատմութիւնը (ԵՂԻ. 5), սակայն դժուար է նոյնացնել Անյաղթին հետ։ Թերեւս Ներգինացին ալ Մամիկոնեան մըն էր, քանի որ բնիկ էր Հարք գաւառի Ներգին գիւղէն, զոր շատեր կը նոյնացնեն Տարոն գաւառի Արգավանքի հետ։ Ազգակցութեամբ Մովսէսի քեռորդին ըսուած է, յունական ուսմանց պարապած, եւ երկար ատեն անոնցմով զբաղած, ինչ որ կը տեսնուի իր դրութեան ոճէն ալ, որ ստրկաբար յունականին հետեւողութիւն է։ Անյաղթ փիլիսոփայ կամ պարզապէս Անյաղթ մականունն ալ ստացած է, յատկապէս եւ գրեթէ բացառապէս յունական իմաստասիրութեան պարապած ըլլալուն համար, որոնց շատ մը գիրքերը, եւ մասնաւորապէս Արիստոտէլի եւ Պորփիւրի հեղինակութիւնները, թարգմանած եւ վերլուծած է խրթին հելլենաբանութեամբ։ Ազգային շրջանակի մէջ պաշտօն կամ գործունէութիւն ունեցած լինելուն բնաւ յիշատակութիւն չունինք։ Խաչի Բարձրացուցէք ներբողեանէն զատ, Ծնունդի ներբողեան մըն ալ իրեն կկ վերագրուի (ՉԱՄ. Ա. 539)։ Ոչ մահն է յայտնի, եւ ոչ ժամանակը, իսկ տօնելի եղած ըլլալուն վրայ հիմնուելով, կը յորդորուինք ըսել թէ հալածեալ մըն ալ եղած է, եւ գուցէ մին է անոնցմէ, զորս Փարպեցին յիշած էր իր թուղթին մէջ, բայց դժբախտաբար այն թերթը ինկած է մեզի հասած օրինակէն (ՓԱՐ. 202)։ Մովսէսի եւ Դաւիթի եւ ուրիշ վարդապետաց գերեզմանները կը տեսնուին տակաւին Տիրինկատարի Ս. Առաքելոց վանքին պարիսպին ներքեւ, որ այս պատճառով Ս. Թարգմանչաց վանք ոսկորները կը կարծուի թէ չկան, հետեւելով Փարպեցիի գրածին. Զոսկերսն ի գերեզմանէն հանել տային եւ ի գետ արկանել (ՓԱՐ. 202), թէպէտեւ ցարդ ստուգող մը եղած չէ։ Իսկ այս անոպայ հալածանքներ եւ գերեզմանկրկիտ ամբարշտութիւններ, զորս Փապեցի իբր լրացեալ իրողութիւն կը յիշատակէ, հարկաւ Գիւտի եւ Մանդակունիի օրով եղած չէին կրնար ըլլալ, այլ աւելի կանուխ Մելիտէի եւ Մովսէսի ժամանակներուն պէտք է պատշաճեցնել (§ 280

« 297. Մովսէս Խորենացի   |   299. Մամբրէ և Ուրիշներ »
© Gratun.org