Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Գիւտ Արահեզեցի

299. Մամբրէ և Ուրիշներ

Մովսէս եղբայրն է Մամբրէ (ՎԱՐ. 51), հետեւաբար Խորենացի, Վերծանող մականուանեալ (ՄԱԲ. 3), հարկաւ յաջող եւ զօրաւոր ընթերցող մը եղած ըլլալուն համար, աւելի քան թարգմանիչ։ Երբ հայերէն թարգմանութիւնը չէր կատարուած, Ս. Գիրքին օտարալեզու բնագիրները կարդալու պաշտօնով Վերծանող -ներ կային, որոնք կրցան յետոյ հայերէն թարգմանութիւնն կարդալու ծառայել։ Երեք ճառեր, որոնք Մամբրէի անունով հրատարակուած են, աւելի թարգմանութիւններ են քան հեղինակութիւններ։ Իր կեանքին եւ վախճանին վրայ տեղեկութիւններ կը պակսին, եւ Մովսէսի ու Դաւիթի հետ հոգային զտուն կաթողիկոսարանին ըսելն ալ (ՎԱՐ. 54), որոշ բան մը չի յայտներ։ Սոյն երեքին անունով եւ Քաղկեդոնի ժողովին նկատմամբ յառաջ բերուած գրուածներն ու բանավէճերը, բնաւ վաւերականութեան նշաններ չունին, եւ աւելի ետիք դարերուն գործեր են։ Մեզի համար յայտնի է թէ 451-ի ժողովին խնդիրը երկար տարիներ Հայոց մէջ չյուզուեցաւ, եւ անհնարին շփոթութեանց մատնուած երկիրը չէր ալ կրնար այդ տեսակ խնդիրներով զբաղիլ։ Սահակ-Մեսրոպեան աշակերտութեան մասին եղած ցրիւ տեղեկութիւնները ամփոփելու, եւ գոնէ քաղել։ Խոսրովիկ մը կը յիշէ Փարպեցի, որ յունական դպրոցներ գացած էր, եւ դարձած միջոցին, դեռ չհասած հակառակութիւններ սկսան իրեն դէմ, թէ ահա, ու՞ր գայ միւս եւս թարգմանն։ Ինչ որ Խոսրովիկի մեծ վիշտ եղաւ, եւ Հայաստան չմտած վախճանեցաւ, որով Հայեր եւ ոչ իսկ տենչալի նշխարացն արժանի եղեն ընդունակութեան (ՓԱՐռ։ 202)։ Կը յիշուի եւս Աբրահամ Մամիկոնէից եպիսկոպոս մը, իբր կրօնական ուսման մէջ յառաջացեալ մէկ մը, որուն կը դիմեն Վասակ եւ Տաճատ եւ Գոտեր Արծրունիք (ԱՐԾ. 90), եւ որ զանազան նիւթերու վրայ ալ ճառեր գրած է (ՉԱՄ. Բ. 222), եւ ժամանակն ու զարգացումը Սահակ-Մեսրոպեան ընտիր աշակերտութենէն եղած լինելը կը հաւաստեն։ Նոյն աշակերտութեան մէջ կը դասակարգուի նաեւ Մուշէ Սիւնեաց եպիսկոպոսը, զոր ոմանք Անանիայի անմիջական յաջորդ կը կարծեն, այլ Օրբէլեան երկուքին մէջ կը դնէ Նուն եւ Գազատ եպիսկոպոսները, առաջինին 8 եւ երկրորդին 17 տարի պաշտօնավարութիւն տալով (ՕՐԲ. Ա. 114)։ Յիշենք եւս Խաչիկ վարդապետը, որ հոգեւոր իմաստութեամբ եւ զօրաւոր բանիւք քարոզիչ մը եղած, եւ խաղաղութեամբ ու լի արդեամբք վախճանած է ՅԱՍ. Ա. 237)։

« 298. Դաւիթ Ներգինացի   |   300. Աբրահամ Զենակեցի »
© Gratun.org