Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Գիւտ Արահեզեցի

300. Աբրահամ Զենակեցի

Յատուկ յիշատակութեան արժանի է Աբրահամ Զենակեցի երէցը, որուն խոստովանողական արկածները գրեցինք եւ ազատութիւնն ալ յիշեցինք Ասորեստանի քրիստոնեաներուն երաշխաւորութեամբ (§ 282)։ Աբրահամի Հայաստան դառնալը պէտք է դնել նախարարներու վերջնական արձակման ժամանակէն առաջ, եւ այն ալ յատկապէս նախարարներուն թախանձանօք, որ Աբրհամը ստիպեցին Հայաստան դառնալ, եւ իր խրատներով ու տեղեկութիւններով իրենց վշտակիր ընտանիքները մխիթարել եւ բոլոր Հայերը ուրախացնել։ Աբրահամ, աքսորեալ եւ նահատակեալ խումբին երախայրիքը, ամէն բան տեսած ու ամէն բանի գիտակ էր, ինքս ալ ականջները վրայ տուած եւ Շահուրի տօթին մէջ տարապարհակ մշակութեան դատապարտուած, կենդանի մարտիրոս մըն էր՝ որ իրեններուն կը դառնար, եւ Հայեր ամէն կողմէ գունդագունդ դիմեցին իրեն տեսութեան, իր պատմութիւնները լսել, իր տեղեկութիւններով մխիթարուիլ, իր խրատներով քաջալերուիլ (ԵՂԻ. 148)։ Աբրահամ այդ պատիւներէն փախչելով ուզեց առանձնացեալ մնալ, բայց ժողովուրդին թախանձանօք եւ Գիւտ կաթողիկոսի իշխանութեամբ Բզնունեաց եպիսկոպոս ձեռնադրուեցաւ (ՓԱՐ. 106), առ ոչինչ համարելով խեղութիւնը, որ վասն հաւատոյ փառաւորութիւն մըն էր։ Աբրահամ հովուական պաշտօնովը բազում ուղղութեանց լինէր ուսուցիչ (ՓԱՐ. 106), եւ միանգամայն գրական վաստակներուն ալ կը ձեռնարկէր։ Իրեն կը վերագրուի Ի վկայսն արեւելից գրուածը, որ Պարսկաստանի մարտիրոսներուն վրայ ներբողական մըն է, ընտիր ոճով եւ պատմական յիշատակներով (ՀԻՆ. իգ. )։ Աբրահամու վախճանը եղաւ խաղաղութեամբ ի բարւոք ծերութեան (ՓԱՐ. 106), եւ թաղուեցաւ իր վիճակին մէջ։ Պուլանըքի Աբրի գիւղին մէջ կը ցուցուի այսօր իր գերեզմանը, եւ գիւղն ալ իր ճգնութեան տեղը կը կարծուի, որովհետեւ իր կենաց վերջերը ընտրեաց իւր տեղի մի զատ, ուր առաքինի եղբարբք երիւք կատարեաց զկեանս իւր մեծաւ ճգնութեամբ (ԵՂԻ. 148)։ Նոյնիսկ Աբրի գիւղին անունն ալ Աբրահամի անունէն առնուած կ՚երեւի։ Երկար չէ կրցած ըլլալ Աբրահամի կեանքը, այնչափ տառապանքներէ ետքը, տարիքով ալ Սահակ-Մեսրոպեան աշակերտութեան երիցագոյններէն ըլլալով։ Աբրահամ եւ իր ընկերակիցը Խորէնառանձինն տօնական յիշատակ ունին մեր տօնացոյցին մէջ, քահանայ անունին ներքեւ։

« 299. Մամբրէ և Ուրիշներ   |   301. Թաթուլ և Վարոս »
© Gratun.org