Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Գիւտ Արահեզեցի

301. Թաթուլ և Վարոս

Սահակ-Մեսրոպեան աշակերտութենէն էին եւս Վարոս եւ Թաթուլ երկու եղբայրներ։ Ծննդավարնին չէ յիշուած, բայց հաւանական է Գաբեղեան ցեղէն ենթադրել, նկատելով որ նոյն գաւառը կ՚առանձնանան, երբոր կ՚ուզեն բոլորովին գործերէ ձեռք քաշել, եւ առանձնակեաց ճգնաւորութեան նուիրուիլ։ Առանձնանալնուն ժամանակն ալ եղած է յետ կատարման սրբոց Վարդանանցն (ՍՈՓ. ԺԱ. 47)։ Եկեղեցական աստիճան ունենալնին յիշուած չէ, բայց քահանայ եղած ըլլալնին ճշմարտանման է, քանի որ աշակերտք էին սուրբ հայրապետացն։ Ժամանակին ահեղ փորձանքներուն հետ մաքառիլ ամէն անձի տրուած չէր, որով Վարոս եւ Թաթուլ աւելի սիրած են ճգնաւորութեամբ խոյս տալ փորձանաւոր տագնապներէ։ Կ՚երեւի թէ անունին իսկ փոխելու միտք ունեցած են, որովհետեւ, Վարոս՝ Գիւտ (ՍՈՓ. ԺԱ. 51) եւ Թաթուլ՝ Անտոն (ԱՍՈ. 80) անունով ալ կը յիշուին։ Առաջին առանձնացած տեղերնին եղաւ Վիշապաձորի քարանձաւը, Կաղզուանի մօտ, բայց միջոց մը միասին ճգնելէ ետքը՝ Վարոս բաժնուեցաւ եւ Դիցմայրի անձաւը գնաց։ Երկուքն ալ կ՚ապրէին խոտաբուտ սննդեամբ, աշխարհի հետ ամէն յարաբերութենէ կտրուած, մինչեւ որ Թաթուլի ճգնարանը որսորդներէ կը յայտնւէր, եւ ուխտի եւ հետեւողութեան եւ աշակերտութեան եկողներով կը լեցուէր։ Թաթուլ միջոց մը անոնց առաջնորդելէն ետքը, աշակերտներէն Թումասը իրեն տեղը թողլով Մայրուձորի մենարանը կը քաշուի, իսկ Վիշապաձորի տեղը կը կոչուէր Թաթլոյ վանք։ Վարոսի մենարանն ալ դիպուածով կը յայտնուէր, եւ հոն ալ աշակերտներու եւ հետեւողներու խումբ կը հաւաքուէր, եւ Գիւտի վանքը կը հիմնուէր, ուր եւ կը վախճանէր Վարոս։ Իսկ Թաթուլ Մայրուձորի մենարանին մէջ վախճանելով, մարմինը Թաթլոյ վանքը կը բերուէր, եւ յետ ամաց ինչ Թումաս ալ մեռնելով Թաթուլի մօտ կը թաղուէր։ Թաթուլի եւ Վարոսի մահը, մերձաւորաբար Գիւտ կաթողիկոսի ժամանակը կրնայ գրուիլ, Թումաս ալ շատ աւելի երկարակեաց եղած չէ (ՍԱՓ. ԺԱ. 50)։ Երեքը միասին տօնելի են մեր եկեղեցւոյ մէջ։

« 300. Աբրահամ Զենակեցի   |   302. Մաշթոցի Աշակերտներ »
© Gratun.org