Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Յովհաննէս Ա. Մանդակունի

313. Վաղարշի Թագաւորելը

Երբ կարծես թէ այլեւս Վահանի կազմակեպած շարժումը վերջնական ձախողութեան կը մօտենար, նախախնամական օգնութիւն մը կու գար իրաց կերպարանը փոփոխել, եւ անակնկալ յաջողութեան դուռ բանալ։ Շապուհ Միհրան Ալուարի մէջ նոր յարձակման պատրաստութիւններով կը զբաղէր, երբ Պարսկաստանէ հասնող պնդադեսպաններ գոյժ կը բերէին, թէ Հեփթաղաց պատերազմը ձախող եղաւ Պարսից համար, թէ Պերոզ ինքն ալ սպաննուեցաւ, թէ Հեփթաղներ համարձակ կը քալեն Պասկաստանի վրայ, թէ պէտք է բոլոր Պարսիկ ոյժեր երկրին պաշտպանութեան վազեն։ Ձմեռնային ամիսներու մէջ էր երբ Երէզի եւ Շտեայի պատերազմները տեղի ունեցան, եւ 484-ի ամառուան մէջ էր, որ Շապուհ Հայաստանը թողուց իր բոլոր գունդերով։ Նոյնը ըրաւ Հազարաւուխտ ալ Վրաստանը թողլով, եւ բոլոր Պարսիկ նախարարներ Տիզբոնի մէջ հաւաքուելով Պերոզի եղբայր Վաղարշը թագաւոր հռչակեցին, ճանչնալով զնա իբրեւ այր բարերար եւ հեզ։ Միանգամայն ամէնքն ալ յոգնած եւ ձանձրացած ըլլալով Պերոզի ընթացքէն, համարձակ կը յայտարարէին թէ նա բռնութեամբ միայն, ըստ կամի զոր ինչ եւ կամէր առնէր, բնաւ համարելով ինչ զոք (ՓԱՐ. 157), որով եւ խորհուրդ կու տային Վաղարշի, մէկ կողմ թողուլ անօգուտ ձգտումները, կրօնական հալածանքները դադրեցնել, հպատակ ազգերը շահելու աշխատիլ, եւ թագաւորութեան երկիրները շէնցնելով, Պարսկական գանձին եւ արքունիքին եւ ժողովուրդին բարօրութեան աշխատիլ։ Այս խրատները տուողներուն գլուխ կը գտնուէր նոյնինքն Զառմիհր Հազարաւուխտ, որ Հայաստան եկած էր։ Անոր խօսքերը կը հաստատէր Շապուհ Միհրան, եւ Վահանի եւ Հայերուն քաջութիւնները կը պատմէր, որք քանի մը հարիւր հոգիով հազարաւորներու բանակները յաջողեցան ցրուել (ՓԱՐ. 158)։ Վաղարշ, ի բնէ խաղաղասէր, սիրով կ՚ընդունէր առաջարկը եւ իր աւագանիին հետ կը վճռէր ըստ այնմ գործել։

« 312. Վերջին Պատերազմներ   |   314. Հաշտութեան Ջանքեր »
© Gratun.org