Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Յովհաննէս Ա. Մանդակունի

322. Մանդակունի Կանոնները

Եկեղեցական կանոնաց պահպանութեան եւ բարեկարգութեան մասին ալ Մանդակունիի մտադրութիւն դարձնելուն նշանակ են, իր անունով մակագրեալ ինը կանոնները, որք կանոնագիրքին ալ անցած են (Կան. 122), եւ տասներորդ մընալ կայ զատէն եւ աւելի ընդարձակ (ԿԱՆ. 123)։ Կանոններու հրատարակութիւնը ժողովի մը գումարումը կ՚ենթադրէ, բայց այս մասին որոշ յիշատակ մը չենք գտներ։ Օրբէլեան Շահապիվանի ժողով մը կը յիշէ, ուր էր Յովհան Մանդակունին, եւ զայն կը դնէ, ի Յազկերտէ ի վերայ քահանայից եւ իշխանացն Հայոց նեղութեան հասնելէն յետոյ (ՕՐԲ. Ա. 97), որով չի կրնար նոյնացուիլ Յովսէփի կաթողիկոսութեան սկիզբը գումարուած Շահապիվանի ժողովին հետ (§ 228)։ Բայց Յազկերտի հալածանքը յիշելն ալ յարմար չի գար, որովհետեւ անկէ շատ ետքը եւ Պերոզի բռնութիւններն ալ վերջանալէն ետքը, Վաղարշի օրով կրնար Մանդակունին ժողով մը հաւաքելու ձառնարկել։ Հետեւաբար Մանդակունիին ժողով մը գումարած ըլլալուն հաւանականութիւնը ընդունելով, Օրբէլեանի գրածն ալ նոյն հաւանականութեամբ կ՚ընդունինք, յորդորուելով մանաւանդ կանոններ հաստատելու համար ժողովի մը անհրաժեշտութենէն, եւ զայն կը դնենք մերձաւորաբար 486-ին։ Մանդակունիին կանոնները ընդհանրապէս պահքերու եւ տօներու կը վերաբերին, Շաբաթն ու Կիրակէն պահքէ ազատ կը հռչակէ, գինին ու ձէթըն ու ձուկը իբր ուտեաց կերակուր կը դասէ, Չորեքշաբթի եւ Ուրբաթ մարտիրոսաց տօները կ՚արգեու, ծնունդը յայտնութեան հետ կից կը հրամայէ, եւ այլ նմանօրինակ կէտեր։ Այս յիշատակները կը ցուցնեն թէ մեր այժմեան տօներուն ձեւը, եւ Հայոց տօնացոյցին յատուկ եօթնեկական դրութիւնը Մանդակունիին ատենէն հաստատուած են եղեր, ոչ իբր Մանդակունիէ մուծուած նորութիւն մը, այլ աւելի կանուխէն հաստատուած դրութեան շարունակութիւնը, ինչ որ մեզ մինչեւ Լուսաւորիչ կը հասցնէ, համաձայն ազգային ընդհանուր համոզման։ Իսկ վերջին ընդարձակ կոնոնը խստիւ կ՚արգելու անուսներու եւ անարժաններու ձեռնադրութիւնը, ինչ որ եկեղեցւոյ գլխաւոր օրէնքներուն կարգէն է։

« 321. Աթոռին Տեղափոխութիւնը   |   323. Ծիսական Կարգեր »
© Gratun.org