Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Բաբգէն Ա. Ոթմսեցի

326. Նախընթացը և Ընտրութիւնը

Մանդակունիին յաջորդը եղաւ Բաբգէն՝ Վանանդ գաւառի Ոթմուս գիւղէն (ԱՍՈ. 82), զոր ի նորուն յաշակերտութենէ, այսինքն Մանդակունիի աշակերտ կ՚անուանէ Պատմաբանը (ՅՈՎ. 80), սակայն բնիկ Ոթմսեցի ըլլալը մտածել կու տայ, որ եթէ վերջի տարիները Մանդակունիին հետեւող եւ գործակից եղած էր, առաջին տարիներու մէջ Ոթմուսի մէջ Գիւտի պաշտպանութիւնը վայելած, եւ անոր աշակերտած, եւ այնպէս դիրք մը ստացած է Հայ եկեղացականութեան մէջ, եւ իրեն պաշտպաններ ալ ունեցած է, որով կրցած է մինչեւ կաթողիկոսական աթոռ բարձրանալ։ Անհաւանական չէ ենթադրել, որ արդէն Մանդակունիի ծերութեան ատեն Բաբգէն յաջողաց ըլլայ հայրապետանոցին մէջ իրեն դիրք մը կազմել, եւ գործելու կարգադրութեան մասնակցիլ, որով դիւրացած է իր կաթողիկոսական ընտրութիւնը։ Ժամանակին յիշատակները որոշ գաղափար մը չեն տար ընտրութեանց կերպին վրայ, եւ հարկաւ ազդեցիկ անձերուն ձայնն է որ կշիռ ունեցած է այդ պարագայից մէջ։ Պատմութիւնը բնաւ տեղեկութիւն չի տար ոչ իր անցեալին եւ ոչ իր գործունէութեան վրայ, որ կարենայինք գիտնալ թէ ինչ զարգացում ստացած էր եւ ինչ բնաւորութեան տէր էր։ Եթէ նկատի պիտի առնունքայն գանգատները, զորս Փարպեցին կը գրէ իր ժամանակին նստող կաթողիկոսին դէմ, նպաստաւոր գաղափար պիտի զկազմենք Բաբգէնի ընթացքին նկատմամբ, եւ միայն իր դիրքին եւ իր փառքին հետամուտ անձի մը նկարագիրը պիտի տեսնենք իր վրայ։ Միայն թէ քաղկեդոնական խնդրոյն մէջ բռնած ուղղութիւնը եւ ազգային եկեղեցւոյն պահպանութեան նպաստաւոր որոշումը, այսրօր իրեն անունը փառօք յիշատակել կու տան կաթողիկոսներու շարքին մէջ։ Կ՚երեւի թէ Ղազար Փարեցին իրեն դէմ հզօր մրցակից մը եղած է, այլ Բաբգէնի Դուինի մէջ զօրացած ըլլալը, իսկ Փարպեցիին Վաղարշապատի մէջ հեռու եւ գործերէ անմասն մնալը, վճռած են Բաբգէնի յաջողութիւնը, եւ այդ պատճառով Փարպեցիին հանդէպ բարեկամութեան պահանջներն ալ մոռցած է, եւ Վահանն ալ իր կողմը շահելով Փարպեցին նեղութեան մատնած է։

« 325. Մանդակունիի Մահը   |   327. Փարպեցիի Կեանքը »
© Gratun.org