Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Բաբգէն Ա. Ոթմսեցի

334. Քաղկեդոնի Ժողովը

Մարկիանոս եւ Լեւոն իրենց նպատակը յաջողցնելու համար մտածեցին աւելի մեծ ժողով մը գումարել, թէպէտ անոր ատենին եւ տեղւոյն վրայ, տարբեր տեսութիւններ ունէին. բայց վերջապէս Մարկիանոս գումարման հրովարտակը հանեց 451 Մայիս 17-ին։ Ժողովը հրաւիրուած էր Բիւթանիոյ Նիկիա քաղաքը, բայց Մարկիանոս քաղաքական պատճառներով չկրցաւ Կոստանդնուպոլսէ հեռանալ. ուստի Սեպտեմբեր 22-ին հրամայեց որ եպիսկոպոսները Բիւթանիոյ Քաղկեդոն քաղաքը փոխադրուին, ուր Հոկտեմբեր 8-ին առաջին նիստը տեղի ունեցաւ։ Մարկիանոս կայսր եւ Պուղքերիա կայսրուհի, ամէն միջոց գործածեցին, որպէսզի Աղեքսանդրիոյ աթոռին ազդեցութիւնը կոտրուի, եւ Դիոսկորոս դատապարտուի, որ Կոստանդնուպոլսոյ աթոռին բարձրացման դիւրութիւն ընծայուի։ Այդ մասին Հռոմը իրենց կողմը ունենալնուն համար, պարտաւորուեցան Լեւոնի Տոմարը ընդունիլ իբր սահման հաւատոյ։ Եպիսկոպոսներ բազմաթիւ էին, 636 հոգի, բայց գրեթէ ամէնքը Կոստանդնուպոլսոյ եւ Անտիոքի պատրիարքութեան սահմաններէն։ Որչափ ալ ներկաներուն կողմէն վերապահութիւններ յայտնուեցան, Եգիպտացւոց կողմէն դիմադրութիւններ եղան, եւ Արեւմտեաց կողմէն բացարձակ բացակայութիւն ցուցուեցաւ, այսուհանդերձ Մարկիանոսի եւ Պուզքերիայի նպատակը յաղթանակեց։ Կայսերական պաշտօնեաներ ժողովին վարիչներ եղան, զինուորական ոյդ մը ժողովը կը ճնշէր, ամէն դիտողութիւն արտաքին ուժով կը զսպուէր, մինչեւ որ Նոյեմբեր 1-ին ժողովը փակուեցաւ։ Սակայն վերջին պահուն Լեւոնի եւ Մարկիանոսի համաձայնութիւնը խզուեցաւ, նշանաւոր ԻԸ կանոնին պատճառով, որով Կոստանդնուպոլսոյ աթոռը Աղեքսանդրիայէն նախապատիւ կը վճռուէր եւ Թրակիոյ ու Ասիոյ ու Պոնտոսի եկսարքութիւնները Կ. Պոլսոյ մետրապոլտութեան կը վերածուէին։ Լեւոն չկրցաւ համաձայնիլ այդ վճիռին, որով Հռոմայ դիրքը կը վտանգուէր, ուստի չհաւանեցաւ ժողովին ամբողջոթեան։ Աղեքսանդրիոյ աթոռը արդէն հակառակ էր, Անտիոքայ աթոռն ալ դիտողութիւններ ներկայեց, եքսարքութիւններն ալ չէին կրնար համակերպիլ, որով Թրակիայէ եւ Կոստանդնուպոլսէ դուրս Քաղքեդոնի ժողովին հեղինակութիւնը անհակառակ չճանչցուեցաւ։ Հայաստան միեւնոյն օրեր անհնարին շփոթութեանց մէջ կը գտնուէր։ Աւարայրի ճակատամարտը Մայիս 26-ին, ինն օրով միայն ետքն է Մայիս 17-ի հրաւիրագիրէն։ Հոկտեմբեր 8-էն մինչեւ Նոյեմբեր 17 ժողովին օրերը, Յովսէփ կաթողիկոս եւ նշանաւոր եպիսկոպոսներ եւ երէցներ եւ գլխաւոր նախարաներ Տիզբոնի մէջ բանտարկուած կը դատուէին, իսկ Հայաստանի մէջ եկեղեցին եւ երկիրը անգլուխ կը հեծէին։ Հայեր Բիւզանդիոյ եւ Քաղկեդոնի անցեքով չէին կրնար հետաքրքրուիլ, եւ ոչ ալ տեղեկութիւն կրնային ունենալ։ Նոյնիսկ օգնութիւն խնդրելու համար գացող պատգամաւոր նախարարներ, Մարկիանոսի մերժումին վրայ՝ Կոստանդնուպոլիսը թողած ետ դառնալու վրայ էին։

« 333. Քաղկեդոնի Նախընթացը   |   335. Զենոնի Հենոտիկոնը »
© Gratun.org