Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Բաբգէն Ա. Ոթմսեցի

339. Բաբգէնի Ժողովը

Բաբգէն կաթողիկոս պատմականօրէն կը յիշէ, թէ Կաւատի 18-րդ տարին, մինչդեռ ժողովեալ էաք, ժամանակին Հայաստանի Ոստան կամ մայրաքաղաքը եղող Դուինի մէջ, եպիսկոպոսօք եւ վանականօք եւ նախարարօք (ԹՂԹ. 42), Տիզբոնի կողմերը եղող քրիստոնեաներէն պատգամաւորութիւն մը ներկայացաւ ժողովին։ Ասկէ կը հետեւցնենք թէ յատկապէս պատգամաւորութեան պատճառով գումարուած չէր Դուինի ժողովը, այլ թէ սովորութիւն էր պարբերական ժողովներ գումարել եկեղեցւոյ ընթացիկ խնդիրները քննելու, եւ բարեկարգական պէտքերը կարգադրելու համար, եւ թէ ասոնցմէ մէկն էր 506-ի ժողովն ալ։ Եպիսկոպոսներէ 20 անձ կը յիշուին յունուանէ, վանականներէն բնաւ մէկու մը անունը չի տրուիր, իսկ նախարարներէն ալ 14 հոգի յանուանէ յիշուած են, ուրիշները զանց ընելով։ Եպիսկոպոսներուն թիւը շատ չէ, այնպէս որ Հայոց եպիսկոպոսութեան բացառիկ ժողով մը չի կրնար ըսուիլ, այլ յաւէտ պարբերական եւ պաշտօնական ժողով մըաթոռին գործերուն հսկող։ Այս գաղափարը կը ներշնչէ մեզի Ուխտանէս, որ 30 վիճակներ կը յիշատակէ որք ընկալան աթոռ ի տեղիս տեղիս ի սրբոյն Գրիգորէ, եւ եթէ դիտենք այդ դարերուն պատկանող գրուածները, կը տեսնենք թէ գրեթէ միշտ նոյն 30 վիճակներուն եպիսկոպոսներն են որ գործի գլուխ կը գտնուին, եւ որք երիցութեան կամ մերձաւորութեան կամ կարեւորութեան տեսակէտէն կաթողիկոսինսովորական խորհրդականները եւ ընդհանուր եպիսկոպոսութեան ներկայացուցիչները կը նկատուին։ Ըստ այսմ աւելորդ չենք նկատեր յիշեալ 30 վիճակներու ցուցակը անգամ մը յառաջ բերել, որ հետագայ գործողութիւններն ալ լուսաբանելու կը ծառայէ։ Այդ յիշեալ 30 վիճակներն են. 1. Հարք, 2. Ոստան (Դուին), 3. Տայք, 4. Մարգաղի, 5. Արշամունք, 6. Արծրունիք, 7. Սիւնիք, 8. Ռշտունիք, 9. Մոկք, 10. Ամատունիք, 11. Բասեն, 12. Մամիկոնեանք (Տարոն), 13. Բագրեւանդ, 14. Խորխոռունիք, 15. Վանանդ, 6. Ապահունիք, 17. Արշարունիք, 18. Գնունիք, 19. Գողթն, 20. Գարդման, 21. Ակէ, 22. Բուժունիք, 23. Երուտակք, 24. Ասորիք, 25. Անձեւացիք, 26. Պալունիք, 27. Մեհնունիք, 28. Ելոյ (Հեր), 29. Զարեհաւան, 30. Միւսաւորիք (Մարդպետական) (ՈՒԽ. Ա. 100)։ Արդ 506-ի ժողովին գտնուող եպիսկոպոսներն ալ այդ վիճակներէն են.

  1. Մերշապուհ Մամիկոնէից
  2. Ներսէս Մարդպետական
  3. Տիրատուր Հարքայ
  4. Սամուէլ Բզնունեաց
  5. Փոկաս Բասենոյ
  6. Սամուէլ Բասենոյ
  7. Թաթուլ Արշարունեաց
  8. Աղան Խորխոռունեաց
  9. Ատոտիոս Տայոց
  10. Տաճատ Արշամունեաց
  11. Դանիէլ Ռշտունեաց
  12. Յափիկ Մոկաց
  13. Խաբբաս Արծրունեաց
  14. Շահէ Ամատունեաց
  15. Սահակ Պալունեաց
  16. Պօղոս Գնունեաց
  17. Մովսէս Զարեհաւանի
  18. Դաւիթ Տմորեաց
  19. Դանիէլ Անձեւացեաց
  20. Թէմրաս Մեհնունեաց

Ժողովին Ներկայ Նախարաներէն Կը Յիշուին.

  1. Վարդ Մամիկոնեան
  2. Սահակ Կամսարական
  3. Սպանդիատ Բագրատունի
  4. Արշաւիր Խորխոռունի
  5. Զիկ Դիմաքսեան
  6. Մանգէն Ամատունի
  7. Տիրոս Պալունի
  8. Վարազներսէհ Դաշտկարանի
  9. Վոտամ Ապահունի
  10. Գնէլ Գնունի
  11. Բաշխէն Վահեւունի
  12. Արտաշիր Սիւնի
  13. Ատրներսէհ Ռշտունի
  14. Արտաշիր Առաւեղեան

Այդ անուններուն (ԹՂԹ. 42) յիշատակութեամբ կ՚ուզենք միայն հաւաստել թէ Հայ Եկեղեցւոյ վարչութիւնը իրեն համար մնայուն ժողովական ձեւ մը ունէր, եւ թէ այդ ժողովին մէջ աշխարհականներն ալ եկեղեցականներուն հետ անդամակցութիւն կը վայելէին, եւ թէ եկեղեցականութեան մէջէն եպիսկոպոսներէ զատ, երիցանց եւ վանականաց եւ միայնացեալ մոնողոնուց գլխաւորներն ալ ժողովներուն կը մասնակցէին (ԹՂԹ. 42)։

« 338. Քաղկեդոնի Յիշատակներ   |   340. Բաբգէնի Թուղթերը »
© Gratun.org