Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Բաբգէն Ա. Ոթմսեցի

347. Վաչագանի Կանոնները

Ըստ այսմ միեւնոյն Վաչագան թագաւորի եւ Շուփհաղիշէ կաթողիկոսի օրերուն կ՚իյնայ Աղուանից մասնակցութիւնը Դուինի ժողովին, եւ անոր դաւանական որոշումներուն, ինչպէս յառաջ բերինք (§ 342)։ Վաչագան թագաւոր, երբոր բարեպաշտական ձեռնարկներու ոյժ կու տար, ներքին եւ եկեղեցական բարեկարգութեանց ալ հետամուտ էր, ինչ որ կը հաստատուի Աղուէնի ժողովին գումարումովը եւ կանոններովը։ Ժողովին ներկայ են, Շուփհաղիշէ արքեպիսկոպոս Պարտաւի կամ կաթողիկոս Աղուանից, երկու եպիսկոպոսներ մանասէ Կապազւոյ եւ Յունան Հաշուայ, երեք քորեպիսկոպոսներ Անանիա եւ Սահակ Եւուտոյ եւ Շմաւոն Ցռայ, եւ երէցներ, Յովսէփ Կաղանկայտուքի, Մատթէոս Պարտաւի, Թոմա դրան թագաւորին, Պօղոս Գեդաճի, Մատթէոս Դարահոճի, Աբիկաղ Բեդայ, Ուրբաթ Պրմանուշայ, եւ Յովէլ, եւ Պարմիտէ, եւ Յակոբ։ Աշխարհականներէն ներկայ էին Վաչագան թագաւոր, Միրհորիկ հազարապետ, Բակուր Կաղանկայտուքի եւ Վարդան Գարդմանի նախարարներ, իսկ Աղուանից տանուտէրներէն Մարուի, Տիրազդ, Սպարակոս, Ղամա, Ռատան, Աշէս, Խուրս, Բերմուսան, Խասկէն, Փիւրոգի, եւ ուրիշներ։ Այդ յիշատակութիւնը յառաջ բերինք Աղուանից եկեղեցւոյն կազմակերպութեան վրայ գաղափար մը տալու, եւ աշխարհականաց գործակցութիւնը ցուցնելու համար։ Կանոնները 22 հատ են (ԿԱՂ. Ա. 184-189), եւ կը խօսին եկեղեցականաց հասոյթներու, եկեղեցականաց ամբաստանութեան, եպիսկոպոսաց իրաւունքներու, եւ պահք ու Կիրակի պահելու վրայ։ Նկատողութեան արժանի կը սեպենք Ժ. կանոնը, Այր զերրորդ ազգի կին մի՛ արասցէ, եւ զեղբօր կին մի՛ արասցէ, որով ազգակցութեան եւ խնամութեան արգելեալ աստիճանները շատ նեղ գիծի մէջ կ՚ամփոփուին, եւ ըստ ամենայնի կը համաձայնին այն բացատրութեանց զորս մենք արդէն տուինք Շահապիվանի կանոններուն վրան (§ 230)։ Յաջորդ ԺԱ. կանոնն ալ կ՚ըսէ, Եւ որ զկին թողու առանց պատճառանաց, եւ առանց պսակի կին առնէ, զայնպիսին կապալ ի դուռն արքունի տացեն, որով կնաթողութիւնը եւ ապօրէն կենակցութիւնը արտաքին դատարանի կ՚ենթարկուին։ Առանց պատճառանաց բացատրութիւնը, թէպէտ անորոշ, հարկաւ չի կրնար անձնական պատճառանքի վրայ մեկնուիլ, քանի որ ամէն առթի մէջ կրնան այսպիսի պատճառանքներ ստեղծուիլ։ Հետեւաբար մենք այդ կանոնի մէջ լռելեայն ենթադրուած կը տեսնենք, եկեղեցական ատեանի քննութեամբ եւ որոշմամբ կատարուած ամուսնալուծութեան գրութիւնը։

« 346. Գրիգորիսի Նշխարքը   |   348. Նախընթացը և Ընտրութիւնը »
© Gratun.org