Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Մուշէ Ա. Այլաբերեցի

351. Ընտրութիւնն ու Գործը

Սամուէլի յաջորդեց Մուշէ, Կոտայք գաւառի Այլաբերք գիւղէն, որ յոմանց Աղբերք ալ գրուած է, իսկ Կոտայք այժմեան Երեւանի գաւառն է, որով Մուշէ Դուինի հայրապետանոցին մօտերէն եղած կ՚ըլլայ։ Նախընթացաբար իր անունը երբեք յիշուած չէ, պատմագիրներն ալ տեղեկութիւն չեն տար, որով չենք կրնար ճշդել, թէ ինչ կերպով եւ ինչ արժանիքով աթոռ բարձրացաւ։ Քսանի մօտ պատմագիրներ եւ ցուցակագիրներ, մէկէն զատ, ամէնքն ալ զարմանալի միաձայնութեամբ 8 տարի կու տան Մուշէի կաթողիկոսութեան, որով Սամուէլի մահուան թուականն եղող 526-էն մինչեւ 534 պէտք կ՚ըլլայ դնել անոր պաշտօնավարութեան տեւողութիւնը, թէպէտ մահուան պարագաներն ալ կ՚անգիտանանաք։ Իր ատենի մարզպանը եղած է Մժէժ Գնունի, իսկ Պարսից թագաւոր Կաւատը վախճանած է 531-ին 43 տարի թագաւորելէ ետք, եւ իրեն յաջորդած է Խոսրով Ա. իր որդին, Անուշիրուան մականուանուած, այսինքն է Երանելի։ Յունաց կայսրութիւնը 527-ին Յուստինոսի մահուընէ ետքը, անցաւ Յուստինիանոսի, որ կայսրներուն կարգին ամենէն նշանաւորներէն մին եղած է իր օրէնսդիր եւ բարեկարգիչ հանձարովը։ Յուստինիանոսի նպատակներէն մինն ալ եղաւ Քաղկեդոնի ժողովին խնդրոյն վերջը մը տալ, որ իր գահակալութեան ատեն, 76 տարէ հետէ կը յոզուէր, առանց վերջնական լուծման մը յանգելու։ Ինքն Յուստինիանոս ալ տակաւին 25 տարիէ աւելի աշխատեցաւ, մինչեւ որ կրցաւ խնդիրին վերճ տալ ճարտար դարձուածքով մը։ Իսկ քաղաքական խաղաղութիւնը վրդովուած էր Յունաց եւ Պարսից մէջ, ցորչափ կենդանի էր Կաւատ, սակայն պատերազմի ասպարէզը Միջագետքն էր, եւ Հայաստան համեմատաբար ազատ էր պատերազմի դժնդակ հետեւանքներէն։ Խոսրով իր թագաւորութեան սկիզբը հաշտութեան դաշնագիր կնքեց Յուստինիանոսի հետ, թէպէտ խաղաղութիւնը երկարատեւ չեղաւ։

« 350. Յուլիանեանք և Սեւերեանք   |   352. Երիցակ Սիւնեցի »
© Gratun.org