Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Մուշէ Ա. Այլաբերեցի

353. Գիւտ և Քրիստոսասէր

Օրբէլեան Երիցակի վրայ խօսելէն առիթ կ՚առնէ Գիւտ ճգնաւորին վրայ ալ խօսիլ, եւ այս մասին գրածներն ալ կ՚ուզենք քաղել, թօթափելով շատ մը հրաշապատում պարագաները։ Շաբիթ իշխան Գողթն գաւառի, հաւանաբար թոռն Շաբիթի, որ Մեսրոպի առաջին քարոզութեանց օգնած էր (§ 187), եւ որդի Գիւտի՝ որ նոյնպէս Մեսրոպի օժանդակած էր (§ 207), երկու զաւակ թողած էր, Վասակ եւ Շապուհ, որ ընտանեկան պատերազմի կ՚ելլեն ժառանգական խնդրով, եւ յատկապէս Որդուատ գիւղին ստացութեան համար։ Վասակ, պատերազմի բորբոքման մէջ Շապուհը կը վիրաւորէ, բայց այնպէս կը յուզուի, որ կ՚ուխտէ աշխարհքէ քաշուիլ, եթէ եղբայրը բժշկուի ՕՐԲ. Ա. 121)։ Շապուհ կ՚առողջանայ, եւ Վասակ լռելեայն մէջ ճգնաւորութեան կը սկսի Գիւտ անունով։ Եղած տեղը երեքուկէտ տարի մնալէն ետքը, օր մը այն կողմերը ուրախութեան երգեր լսելուն, աւելի ներսերը կ՚երթայ, եւ Երասխի եզերքը Քարավազ կոչուած տեղը, պզտիկ քարանձաւի մը մէջ կը հաստատուի։ Տասը տարիներ անցած էին, եւ Գիւտ-Վասակ խոստաճարակ կ՚ապրէր, գազաններու հետ ընտելացած, երբոր յանկարծ այնտեղ կը հասնի իշխանաւոր մէկը, հրաշալի եղջերուի մը հետեւելով։ Գիւտ նոյն միջոցին արջի մը թաթը կը խնամէր։ Իշխանաւորը, որ օտար թագաւորի մը որդի է եղեր, հիացած կը մնայ, Գիւտի սրբութենէն կը հրապուրուի, կը մկրտուի Քրիստոսասէր անունով, եւ դրամ ալ բերել տալով նոյն տեղը վանք ու եկեղեցի կը շինէ Գիւտի գլխաւորութեամբ, եւ ինքն ալ անոր կ՚աշակերտի։ Թագաւորին խնդրակները տեղը կը գտնեն ու բռնութեամբ տանելու կու գան, բայց Գիւտ եւ Քրիստոսասէր եւ ընկերներ կանուխէն հեռացած կ՚ըլլան, միայն հիւանդ կրօնաւոր մը կը գտնեն, կը սպաննեն, եւ վանքն ու եկեղեցին կը քանդեն։ Ասոր վրայ թագաւորը չարաչար կը հիւանդանայ, որդին իրեն լուր կը ղրկէ, որ բժշկուելու համար զինքն ազատ թողու եւ քանդածը շինել տայ։ Ինչ որ կը գործադրուի։ Քարավազի վանքը մինչեւ 500 ճգնաւորներ կը հաւաքուին, 200 վանքին եւ 300 քարանձաւներուն մէջ։ Վանքը նորէն փորձանքներու կը հանդիպի, մինչեւ որ Գիւտ 84 տարեկան եղած եւ Քրիստոսասէր կը նահատակուին, վանքին վրայ եղած նոր յարձակման մը ատեն։ Ցրուեալ կրօնաւորները դառնալով Գիւտը կը թաղեն եկեղեցւոյ գաւիթը, եւ Քրիստոսասէրը եկեղեցւոյ մէջ։ Ստեփանոս Օրբէլեան, որ Սիւնեաց արքեպիսկոպոս էր, արժանահաւատ անձերէ քաղելով աւանդած է Գիւտի եւ Քրիստոսասէրի պատմութիւնը (ՕՐԲ. Ա. 121-130)։ Այս Գիւտին աշակերտներէն է վերեւ յիշուած Երիցակ ճգնաւոր եպիսկոպոսը։

« 352. Երիցակ Սիւնեցի   |   354. Կեանքն Ու Մահն »
© Gratun.org