Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ներսէս Բ. Բագրեւանդացի

363. Մանաճիհր Գրիգորիս

Դանշապուհ մարզպանի ջանքեր ըրաւ կրակապաշտութիւն տարածելու, եւ թէ շատեր ալ նահատակուեցան այդ պատճառով։ Ամենուն անունները մեզի հասած չեն, եւ եկեղեցւոյ մէջ յիշատակուած ու տօնուած երկու անուններ միայն ունինք, անով աւելի նշանաւոր, որ մոգական կրօնքէ դարձած բուն պարսիկներ էին։ Ասոնց առաջինն է Մանաճիհր, Ռաժիկ կոչուած ցեղէն, որ կանուխէն Հայսատան եկած, Հայերու մօտեցած, անոնց հակատքին համակրած, քրիստոնէութիւն ընդունած, Գրիգորիս անունով մկրտուած ու Դուինի մէջ հաստատուած էր։ Գրիգորիս իր նոր հաւատքին եռանդով վառուած, վանական կեանքի ալ հետեւեցաւ եւ Դուինի շրջակայ վանքերէն մին մտաւ, ուր սրբակրօն վարքովը եւ Հիւրընկալ օտարասիրութեամբը նշանաւոր եղաւ, մանաւանդ Պարսկաստանէ եկող քրիստոնեաներուն ցուցուցած խնամքովը, այնպէս որ վանքն ալ իր անունով Ռաժիկ Մանաճիհրի վանք սկսաւ կոչուիլ։ Դենշապուհ գալուն պէս առանձինն մտադրութիւն դարձուց մոգական կրօնքէ դարձած Գրիգորիսի վրայ, զայն բերել տուաւ, եւ իր հայրենի կրօնքին դառնալու յորդորեց եւ ստիպեց, պետական օրէնքն ալ յիշեցնելով։ Երբ Գրիգորիս դէմ դրաւ, տանջանքներով փորձեց, եւ անոր անդրդուելիութիւնը տեսնելով անմիջապէս գլխատելու վճիռ տուաւ (ՎՐՔ. Ա. 464)։ Անեցին 551 թուականը կու տայ (ՍԱՄ. 74), այլ այդ ժվամանակագրութիւնը դժուար կ՚ըլլայ ընդունիլ, քանի որ Պասից թագաւորներուն տարիներով ճշդուած թուականներ ունինք վաւերական պաշտօնագիրներու մէջ։ Դըւնայ ժողովական գիրը Խոսրովի 17-րդ տարին կը նշանակէ, իբր Գրիգորիսի նահատակութեան թուական (ԹՂԹ. 72), որ կրնայ համեմատուիլ 549-ի սկիզբին, եթէ ուզենք պահել Յայսմաւուրքի նշանակած Յունուար 2-ը, իբր նահատակութեան օր (ՅԱՍ. Ա. 6)։

« 362. Աբդիշոյի Նամակները   |   364. Մախոժ Յիզտիբուզտ »
© Gratun.org