Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ․ Մովսէս Բ․ Եղիվարդեցի

409. Ժամանակաց Ճշդութիւն

Սմբատին գալէն ետքը կատարուած եղելութեանց չանցած, պէտք կ՚ըզգանք ժամանակագրական խնդիրին վրայ քանի մը խօսք ըսել, առիթ առնելով նոր կաթողիկոսի ընտրութեան թուականէն, որ Հայ ժամանակագրութեան համար հաստատուն կռուան մըն է, ինչպէս կանուխէն ալ ըսինք, թէ անոր վրայ հիմնուելով կազմած ենք մեր ալ ժամանակագրութիւնը (§ 331)։ Երկու ձեռնարկներու կամ պաշտօնական յայտարարութիւններու մէջ, զորս կու տան Հայ եպիսկոպոսներ, յստակօրէն կը յիշեն եօթնուտասներորվ ամի Ապրուէզ Խոսրովու արքայից արքայի թուականը (ԹՂԹ. 139, 151), միեւնոյն կը կրկնէ Ուխտանէս իր պատմութեան զանազան տեղերը (ՈՒԽ. Բ. 3, 57, 62), մինչ սեբէոսի մէջ յամի ութեւտասներորդի կը կարդանք (ՍԵԲ. 102), չեմ գիտեր թէ գրչագիրը կամ տպագիրի շփոթութեամբ։ Ամէն առթի մէջ, որովհետեւ թէ պարսկական տոմարի տարեգլուխը, եւ թէ Խոսրովի գահակալութեան սկիզբը 590 Յուլիսէն կը սկսին (ՆՕԼ. 435), իր 17--րդ տարին 606-է 607 թուականին կ՚իյնան, եւ կաթողիկոսի ընտրութիւնն ալ Զատիկին օրերը կատարուած ըլլալուն, 607 Զատիկին հարկ կը լինի դնել։ Ըստ այսմ 607 տարին, որ է Աբրահամ Ա. Աղբաթանեցիի ընտրութեան թուականը, այլեւս ընդունուած է կռուան։ Իսկ Սմբատի Հայաստան գալուն ժամանակը աւելի կանուխ պէտք է նշանակել, եւ մեր կարծեօք 606 տարւոյ վերջերը, որովհետեւ բաւական գործողութիւններ տեղի ունեցան ընտրութիւնը կատարելէ առաջ։

« 408. Սմբատ Եւ Ընտրութիւնը   |   410. Ապարդիւն Գումարումը »
© Gratun.org