Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ․ Մովսէս Բ․ Եղիվարդեցի

410. Ապարդիւն Գումարումը

Սմբատ ընելիքին վրայ կանխաւ հորհած ու մտածած ըլլալով, հազիւ թէ հասաւ, անմիջապէս բանակցութեան մտաւ երկու բաժիններու եպիսկոպոսներուն հատ, եւ միաբանեալ ամենայն Հայոց երկուց կողմանցն, որ ի Յունաց բաժնին եւ որ ի Պարսից (ՕՐԲ. Ա. 141), բագարանցիին հակաթոռ մը լինելը յայտարարեց, եւ աթոռին նորէն կաթողիկոս մը ընտրելու համրկը ամենուն հաւանութեամբ հաստատել տուաւ։ Այս տեսութեամբ եպիսկոպոսաց ժողով մը հրաւիրեց, երկու բաժիններուն համերաշխ մասնակցութեամբ ուր սակայն նախարարներու ներկայութեան յիշատակութիւն չկայ։ Յունական բաժինին նախարարները հարկաւ պիտի զգուշանային կայսրէն եւ ստարտելատէն ակնածելով, եւ որովհետեւ պատճառը անընդունելի չէր, Պարսկական բաժինին նախարարներ ալ համաձայնած են համերաշխութեամբ գործել եւ իրենք ալ քաշուիլ՝ բոլոր հոգն ու պատասխանատուութիւնը եկեղեցականներուն վրայ ըողլով։ Հրաւէրին կը պատասխանեն 50 եպիսկոպոսներ եւ 390 վարդապետներ եւ քահանաներ, եւ ժողովի կը գումարուին Դուինի եկեղեցին։ Եկողներուն գլխաւորներն են Թէոդորոս Մարդպետական, Յովհանէս Արծրունեաց, Քրիստափոր Սիւնեաց, Մանասէ Բասենոյ, Աբրահամ Ռշտունեաց, Յովհաննէս Ամատունեաց, Գրիգոր Անձեոացեաց, Սիոն Բուժունեաց, Յոհանիկ Ելոյ կամ Կայէնի, եւ Թադէոս Առնոյ եպիսկոպոսներ (ԹՂԹ. 146)։ Ուխտանէս զանց կ՚ընէ Արծրունեաց եւ Կայէնի եպիսկոպոսները յիշել, բայց Գիրք Թղթոցին մէջ յիշուած են։ Իսկ վիճակներու մասին, Առնոյ վիճակը պէտք է նոյնացնել Առնոյսոտն գաւառին հետ, Բուժունեացը Բզնունեաց գրուած է Ուխտանէսի մէջ, իսկ Գիրք Թղթոցին մէջ Ելոյ գրուածը Ուխտանէսի մէջ Կայելոյ է (ՈՒԽ. Բ 57), եւ այդ անունով տեղ չգտնելուն, Կայէնի ուղղագրուած է իրաւամբ (ՈՒԽ. Բ. 64)։ Ժողովին գլուխը կը գտնուին հարկաւ Վրթանէս տեղապահ եւ Սմբատ մարզպան, թէպէտ այստեղ յիշուած չեն։ Յունական Բաժինէն էին Մարդպետական եւ Բասենոյ եւ Ամատունեաց եպիսկոպոսներ, եւ հարկաւ ուր իշներ ալ կային 38 եպիսկոպոսներուն մէջ, որոնց անունները չեն յիշուած։ Յատուկ նկատողութեան արժանի է Սիւնեաց եպիսկոպոսին ներկայութիւնը, որ վաղուց հայրապետական աթոռին հետ յարաբերութիւնները խզած էր, եւ որուն վրայ առաջիկային կը թողունք խօսիլ։ Բայց չենք կրնար չգիտել, որ մեծ ունեցած է Սմբատ, իրարմէ բաժնուած եպիսկոպոսները իրարու մօտ բերելու։

« 409. Ժամանակաց Ճշդութիւն   |   411. Ընտրողական Կանոններ »
© Gratun.org