Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Աբրահամ Ա. Աղբաթանեցի

415. Աւանդներու Փոխանցումը

Կանոնական սովորութիւն է որ պաշտօնէութեանց պատկանող իրեր, որք խնամով կը պահուին աւանդատուներու մէջ, նախորդէն յաջորդին փոխանցուին երբոր պաշտօնակալի փոփոխութիւն կ՚ըլլայ, եւ այդ առթիւ անոնց ամբողջութիւնն ալ անգամ մը ստուգուի, եւ ըստ այնմ յանձնուի յաւանդ եւ ի պահ։ Կասկած չկայ որ այսպիսի սովորութիւն մը հայոց հայրապետական աթոռին մէջ ալ պահուած էր, բայց որովհետեւ ընդհանրապէս յիշատակութիւններ կը պակսին, մեզի յոյժ հետաքրքրական երեւցած է Ուխտանէսի պատմածը, թէ այս փոխանցոմը կատարեց Վրթանէս տեղապահ, եւ հայրապետական գանձին գոյքերը, որ ինչ նմայն էր հաւատացեալ ի Մովսէսէ Հայոց կաթողիկոսէ ի ժամ մահուն իւրոյ, մի առ մի յանձնեց նորընտիր կաթողիկոսին։ Անոր համար կարեւորութենէ զուրկ չենք սեպեր յանձնուած իերորւն ցուցակը քաղել, իբր հետաքրքրական մանրամասնութիւն մը։ 1. Փրկական կենսակիր նշանը, որ է Խաչափայտի նշանաւոր մասունքը, որ ցայսօր ալ կը պահուի։ 2. Առաքելոց մասունքներ, Լուսաւորչին օրէն մնացած, ինչպէս մինչեւ այսօր ալ պահուած կան զանազան առաքելոց մասունքներ։ 3. Աթոռ եւ գաւազան, պատուով պահեալ եւ պաշտեալ, որ կ՚երեւի հինէն կամ Լուսաւորչէն մնացած էին։ 4. Սկիհներ եւ սեղանի զգեստներ, որ պէտք է ըլլան սկիհի ծածկոցներ եւ սեղանի սփռոցներ ու գոգնոցներ։ 5. Վարագոյրներ, խնկանոցներ, բուրվառներ եւ քշոցներ, որով ասոնց կիրառութեան հնութիւնը կը հաստատուի։ 6. Վակաս կաթողիկոսի ոսկեթել մետաքսեայ գոհարներո եւ մարգարիտներով զարդարուած, որ պէտք է ըլլայ հայրապետական քօղը։ 7. Քահանաներու եւ սարկաւագներու զգենլիներ եւ արկանելիներ, բեհեզէ եւ ծիրանիէ, որ պիտի ըլլան կաթողիկոսին սպասաւորելու համար ծանր զգեստներ։ 8. Տրդատ թագաւորի պատուական զգեստը, տուեալ ի տուն Տեառն ի սպաս սրբութեան, զոր Ուխտանէս ալ տեսեր է իր ատենը։ 9. Բազում գրեան զանազան եւ ազգի ազգի եկեղեցական եւ վարդապետական, որ հայրապետանոցի մէջ գրադարանի եւ դիւանի գոյութիւնը կը հաստատեն։ 10. Մարմնաւոր իրք գոյիւ չափ, որով պէտք է իմանալ, արժէքաւոր նիւթեր կիրառութեան կամ պահուելու սահմանուած։ Ասոնց ամէնքը Վրթանէս գրով առաջի կացուցանէր, որով ցուցակնր եւ արձանագրութիւններ ալ եղած ըլլալը կ՚իմացուի, եւ ամէն բան ճշդութեամբ ստուգուելուն վրայ, օրհնեալ լինէր ի հայրապետէն։ Տեղապահին պաշտօնավարութիւնն ալ նկատի առնուելով, տեսնուած է, թէ ոչինչ թեթեւ եւ թերի թողեալ էր, եւ բոլոր եպիսկոպոսներ գոհունակութիւննին յայտնած են, եւ այսպէս փակուած է իեղապահութեան շրջանը։ Օրհնեաց նա զնոսա եւ օրհնեցաւ ի նոցանէ. կ՚ըսէ Ուխտանէս, եւ իրաւ ալ մեծ արդիւնք էր Վրթանէսին ըրածը, որ իբրեւ հաւատարիմ տեղապահ եւ աւանդապահ կրծաց էր անվնաս եւ անվտանգ պահել հայրապետական աթոռը եռամեայ բուռն տագնապներու ժամանակ (ՈՒԽ. Բ. 66)։

« 414. Բացականեր և Ներկաներ   |   416. Սիւռոնի Օրհնութիւնը »
© Gratun.org