Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Աբրահամ Ա. Աղբաթանեցի

419. Նախաթոռութեան Խնդիրը

Ուխտանէս, ոչ ի գրոյ ալ ի լցոյ առնելով, կը պատմէ թէ Աբրահամու ընտրութենէն ետքը, Վրաց եւ Աղուանից կաթողիկոսները այցելութեան եկան ի սէր եւ ի հնազանդութիւն, թէ Աբրահամ ընդունեցաւ անոնք մեծաւ պատուով, թէ պատուոյ սեղանին վրայ երբ բաժակին կարգը եկաւ, օրհնեաց եւ ետ նախ կաթողիկոսին Աղուանից (ՈՒԽ. Բ 113), եւ թէ ասկէ զայրացաւ Կիւրիոնի հակառակութիւնը, որ կը պնդէր, որ այս տանս գահերէցութիւնս նախ իմ էր, վասնզիվիճակաւ վերագոյն եմ քան զդա, եւ եպիսկոպոսօք եւս առաւել։ Աբրահամ կը ջանայ Կիւրիոնը հանդարտեցնել, Նղուանից կաթողիկոսին ծերութիւնը միայն պատուել ուզած լինելը պատճառելով (ՈՒԽ. Բ. 116), սակայն Կիւրիոն չի համոզուիր, եւ ել արտաքս ի սեղանոյն, եւ ոչ ոք կարաց դարձուցանել զնա (ՈՒԽ. Ե. 117)։ Եղելութիւնը պատմական չէ, վանզի Կիւրիոն երբեք Աբրահամի այցելութեան եկած չէ, ինչպէս ինքն ալ աւելի ուշ կը խոստովանի թէ պարտ էր ինձ զի գայի եւ ի ձէնջ օրհնէի, բայց վասն չար ժամանակիս եւ աշխարհի կարեաց խաբանեցաք (ԹՂԹ. 167)։ Սակայն խնդիրին իրականութիւնը ստոյգ է թէ Կիւրիոնի գրգռութիւնը աւելցնելու պատճառ եղած է Աղուանից եւ Վրաց աթոռներուն խնդիրը։ Թէպէտ հետագայ թղթակցութեանց մէջ ոչ Աբրահաս եւ ոչ Կիւրիոն խնդիրին այդ կողմը չեն շօշափեր, սակայն նոյնիսկ Ուխտանէսի յառաջ բերած զրոյցը կը հաւաստէ, թէ Հայոց եւ Վրաց խնիրին մէջ աթոռներու յառաջնութեան կէտն ալ իր կիարեւորութիւնն ունեցաւ։ Բայց պէտք է յիշել, որ Աղուաններու հետ կատարեալ հաշտութիւնն ալ, դիւրաւ չկարգադրուեցաւ, եւ նորանոր աշխատութեանց տեղի տուաւ, ինչպէս պիտի պատմենք։

« 418. Աղուանից Աթոռը   |   420. Աբրահամ և Մովսէս »
© Gratun.org