Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Աբրահամ Ա. Աղբաթանեցի

434. Սմբատի Բարձրանալը

Յիշեցինք արդէն թէ Սմբատ Բագրատունի, Վրկանի մարզպան եւ Հայաստանի արտասավոր արքունի գործակալ, պարտաւորուեցաւ 608 տարւոյ գարնան սկիզբը Պարսկաստան դառնալ Խոսրովի ստիպողական հրամանով (§ 424)։ Կոչուելուն շարժառիթն էր Քուշաններու նորէն Պարսից վրայ քալելը, որոնց դէմ ղրկուեցաւ Սմբատ աստիճանի բարձրացմամբ, Խոսրովշում նոր պատուանունով, եւ իրաւունք ստանալով գործածել պատմուճան եւ գտակ բեհեզեայ յոսկւոյ օծեալ, ականակապ վրայն, գահ արծաթի, փողեր չորեքձայնեան, եւ պահապաններ արքունի թիկնապահներէն։ Սմբատ Հայ գունդր ալ առաւ մէկտեղ, որոնց կը հրամայէին Վարազշապուհ Արծրունի, Սարգիս Տայեցի, Վռամ Գողթանցի, Սարգիս Դիմաքսեան, Սարգիս Տրպատունի, եւ Մանուէլ ու Արտաւազդ ու Վստամ ու Հմայեակ Ապահունիներ (ՍԵԲ. 104)։ Սմբաի մեծ յաղթութիւն մը տարած, անհոգ կը մնար պզտիկ գունդով մը, երբ թշնամին անակնկալ կերպով յարձակումը նորոգեց։ Սմբաի հրաման ըրաւ ետ քաշուիլ, եւ ինքն Սրագիս Դիմաքսեանի եւ Սարգիս Տրպատունիի եւ Սմբատիկ զինկիրի ընկերակցութեամբ ազատեցաւ, իսկ Դատոյեան պարսիկ զօրավարը ուզեց պատերազմիլ, բայց յաղթուեցաւ, ու թշնամին մինչեւ Ասպահան ասպատակեց։ Ձախողուածը ամբաստանութեանց դուռ բացաւ, բայց Խոսրովի կողէմն քննիչ ղրկուած Շահրապան Բանտական նախարար՝ Սմբատը արդարացուց եւ Դատոյեան մահուան դատապարտուեցաւ (ՍԵԲ. 106)։ Սմբատ պատերազմը նորոգեց 60ին նոր ոյժերով, Քուշանաց ըագաւորը մենակմարտով սպաննեց, եւ անոր գունդերը մինչեւ ներքին գաւառները հալածեց, որուն վրայ Խոսրով նոր պատիւներ տուաւ Սմբատի, մինչեւ արքունի փիղը հեծցնելու չափ (ՍԵԲ. 108), եւ արքունեաց մէջ հանգստեան պաշտօնի կոչեց, իբրեւ երրորդ նախարար ի տաճարի թագաւորութեանն, ուր ապրեցաւ Սմբատ, այլեւս 8 տարիներ մինչեւ 617 (ՍԵԲ. 109)։

« 433. Գրիգոր Քերթող   |   435. Բագարանցիի Մահը »
© Gratun.org