Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Աբրահամ Ա. Աղբաթանեցի

439. Պարսից Ժողովը

Պարսից ժողովին գումարման հսկելու համար, Խոսրովի կողմէն ոստիակն կամ թագաւորական պատուիրակ նշանակուեցան Սմբատ Բագրատունի եւ Գաբրիէլ Շիզգարացի։ Ժողովին հրակիրուեցան պարսկահպատակ ամենայն եպիսկոպոսներ կողմանց արեւելից եւ Ասորեստանի, որ է ըսել բուն Պարսկաստանի եւ Միջագետքի վիճակաւորները, եւ յանուանէ յիշուած ունինք Կամբիշոյ մետրապոլիտը, որ է Տիզբոնի եպիսկոպոսը, եւ Պօղոս Արուաստայ, Գաբրիէլ Տաճկաց, Յովնան Հերթայ, Սիմոն Նինուէի, Սաբասիոյ Կոհոնիհորական, Գաբրիէլ Քարմայ, Բենիամին Մնդրի , եւ ստեփանոս Արզնի եպիսկոպոսները (ԹՂԹ. 218)։ Բայց ամէնը այսչափ չէ, որովհետեւ ներկայ են այլ բազում եպիսկոպոսք, եպիսկոպոսակցօք եւ սարկաւագօք (ԹՂԹ. 218), ինչպէս եւ շատ երիցունք (ՍԵԲ. 189)։ Ժողովին ներկայ է եւս Զաքարիայ հայրապետն Երուսաղէմի եւ այլ բազում իմաստասէրք, իմա՛ գիտնական եկեղեցականներ, որոնք գերի բերուած էին ոչ միայն Երուսաղէմէ, այլեւ Աղեքսանդրացւոց քաղաքէն (ՍԵԲ. 189), վասնզի Խոռեամի բանակին մէկ մասը Եգիպտոս ալ արշաւած էր (ԱՍԼ. 272)։ Հայերուն գլխաւոր մասնակցութիւն տրուած չէ, միայն երկու անձեր կը յիշուին, Կոմիտաս Մամիկոնէից եւ Մատթէոս Ամատունեաց եպիսկոպոսներ, որոնց համար կ՚ըսուի թէ դիպեցան անդ (ՍԵԲ. 190), իբր այն թէ ուղղակի հրաւիրուած չէին։ Բայց այդ մասին ըսելիքնիս առաջիկային կը թողունք։ Ժողովին մէջ շփոթը սաստիկ եղած է, որովհետեւ երկու դաւանութեանց եպիսկոպոսները դէմդիմաց էին։ Նեստորականաց կաթողիկոսին Յիսուսի նկատմամբ յայտարարութիւնը, թէ մի՛ կոչեսցի աստուած այրն այն, մեծ ժխոր կը յարուցանէ, առաջին ժողովներուն հակառակ ըլլալը կը բացատրուի, իւրաքանչիւր ժողովի հովանաւոր կայսրներուն անունները կը ճշդուին, եւ Խոսրով կը վճռէ, թէ երից թագաւորաց հրամանքն ճշմարիտ թուին լինել, քան միոյն (ՍԵԲ. 191)։ Ժողովին մէջ թագաւորին վերագրուած խօսքերը, յարմարագոյն լինէր թագաւորական ոստիկաններէն ըսուած կարծել, որովհետեւ Խոսրով ներկայ չէր, եւ քրիստոնէական մանրամասնութեանց ալ ծանօթութիւն չունէր։ Ժողովին որոշումը Նեստորականներուն նպաստաւոր չեղաւ, եւ չէր ալ կրնար ըլլալ, քանի որ Սմբատն ու Գաբրիէլն էին ոստիկանները, եւ Շիրին թագուհի անոնց հովանաւորը։ Նեստորականաց հայրապետին համար կ՚ըսուի թէ գանալից եղաւ, թէ հրամայուեցաւ բոլոր անոր համախոհները հանել յատենէն (ՍԵԲ. 190), եւ քանդել զամենեցունց նոցա զեկեղեցիսն, մինչեւ իսկ սատակել զնոսա, թէ ոչ դարձցին ի մոլորութենէն (ՍԵԲ. 191)։ Թերեւս, այդ խստութեանց մէջ նշանակութիւն ունեցաւ, Նեստորականներուն իբր քաղկեդոնիկ Յոյներու կողմանկից ցուցուած ըլլալը, թէ ոչ Խոսրովի աչքին մեծ նշանակութիւն ունեցած պիտի չըլլար Քրիստոսի բնութեանց միաւորութեան կամ երկուութեան խնդիրը։ Այսչափ են Պարսից ժողովին մասին մեզի հասած տեղեկութիւնները։

« 438. Մարաստանի Գումարումը   |   440. Աբրահամի Մահը »
© Gratun.org