Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Կոմիտաս Ա. Աղցեցի

443. Պաշտօնին Տեւողութիւնը

Կոմիտաս պետական հաստատութեամբ կաթողիկոսութեան տիրացած Դուին կը դառնայ 616-ին, սակայն իր ընտրութիւնը կրնանք 615-էն հաշուել, գործողութեանց վրայ։ Կոմիտասի գործունէութեան պատմութեան չմտած, պէտք ունինք անոր պաշտօնավարութեան տեւողութիւնը ճշդել, որովհետեւ նորէն պատմագիրներու եւ գաւազանագիրներու տուած թիւին հետ անհամաձայնութեան մէջ կը գտնուին ժամանակակից եղելութիւնները։ Անոնք համաձայնութեամբ 8 տարի միայն կու տան Կոմիտասի կաթողիկոսութեան, Միխայիլ միայն 26 տարի կը նշանակէ (ՔԱՀ. 36), հարկաւ գրչագիրի սխալանօք։ Այս կերպով 615-էն սկսելով 623-ին վերջացած պիտ ըսուէր Կոմիտասի կաթողիկոսութիւնը։ Սակայն միւս կողմէն կը տեսնենք որ Վարազտիրոց մարզպան ՀԱյաստան հասնելով կը տեսնէր որ մեռեալ էր երանելին Կոմիտաս կաթողիկոսն (ՍԵԲ. 153), իսկ Վարազտիրոց Կաւատէ անուանուեցաւ, եւ Կաւատ 628-ին ըագաւորեց ճշդուած ժդամանակագրութեամբ։ Թէպէտ գրուած է, որ Վարազտիրոցի հասնելուն կայր տեղի անհրամանատար, այսինքն ոչ կաթողիկոս կար եւ ոչ տեղապահ, սակայն հնար չէ հինգ տարի աթոռոյ պարապութիւն ընդունիլ, այն ալ առանց տեղապահի իսկ, մինչ Մովսէսէ ետքը օրինաւոր տեղահահութիւն կարգադրուած էր, մանաւանդ որ այսպիսի ընդարձակ պարապութիւն մը, հարկաւ պատմութեան մէջ յիշուած կ՚ըլլար։ Ուստի պէտք է ըսել թէ Վարազտիրոցի հասնելուն Կոմիտաս նոր վախճանած էր, որով մահը տեղի ունեցած կ՚ըլլայ 628-ին, եւ ոչ թէ 8 այլ գրեթէ 13 տարի կաթողիկոսութիւն հարկ կը լինի տալ Կոմիտասին, ժամանկակցութիւննրը պահպանելու համար։

« 442. Հաւատոյ Գիրը   |   444. Հերակլի Պատերազմենրը »
© Gratun.org