Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Կոմիտաս Ա. Աղցեցի

454. Կոմիտասի Մահը

Կոմիտաս կաթողիկոս իր վերջին օրերուն մէջ լսեց այս հեռաւոր շռինդները։ Արեւմուտքէն եկող միակամեաց խնդիրը ոյժ կ՚աւելցնէր Հայերու միաբնակ դաւանութեան, եւ հաճութեամբ կրնար ընդունիլ զայն Կոմիտաս, եւ այս կական բաժինին տիրաաւ, փութաց երկրին յարաբերութիւնները մշակել, եւ նորէն Յունաց հետ մերձաւորութեան կողմը միտիլ։ Իսկ հարաւէն եկող շարժումի ձայնը չէր կրնար զինքն շատ շահագրգռել, շատ հեռու էր շարժումին կեդրոնը, եւ չէր ալ կրնար մտածել, թէ որ մը այնչափ մօտէն պիտի ըլլային Արաբաց եւ Հայոց յարաբերութիւնները։ Կոմիտաս իր կեանքը կնքեց ծերացեալ տարիքին մէջ, 628-ին սկիզբները, եւ ամենայն հաւանականութեամբ Հերակլի բանակին եւ օժանդակ հայագունդերուն վերջնական յաջող ելքին ուրախութեան մէջ, որչափ ալ իր աթոռանիստը նորէն Պասրիկներուն կ՚անցնէր, Մօրիկի օրուան սահմանադլուխներուն վերահաստատուելովը։ Կոմիտասի մարմինը թաղուեցաւ ի տապանաի, յիւրում շինեալ եկեղեցւոջն, մերձ հանգստարանի սրբոյն Հռիփսիմեայ (ՕՐԲ. Ա. 156)։ Ս. Հռիփսիմէի եկեղեցւոյն յատակը, տապանաքարի պէս մեծ քար մը կը ցուցուի այսօր, առանց մէկ գրութեան եւ առանց որեւէ նշանի, գետնին հարթ հաւասար գրուած, եւ աւանդութիւնը կը վկայէ թէ անոր ներքեւն է Կոմիտաս կաթողիկոսի մարմինը, թէպէտեւ ոչ ստուգող եւ ոդ քրքրող եղած է մինչեւ ցայսօր։ Քարին դիրքը դէպի խորանին կոմղը, կրնայ արդարացնել, թէ ներքեւէն գերեզմանը մերձ է Հռիփսիմէի հանգստարանին, բայց անհականակն չէ որ գետնափոր սենեակին արեւելեան կողմը եղող տապանը՝ նույնինքն Կոմիտասի գերեզմանն ըլլայ։

« 452. Միակամեայց Սկիզբը   |   455. Ընտրութիւն և Նախընթաց »
© Gratun.org