Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Եզր Ա. Փառաժնակերտցի

460. Ընտրութիւն և Նախընթաց

Միեւնոյն շարժումը որ Քրիստափորը կաթողիկոսութենէ հեռացուց, աթոռին բարձրացուց Եզր կաթողիկոսը, որ բաւական խօսիլ տուած է իր վրայ պատմութեան մէջ, եւ մերձաւոր եւ հեռաւոր ժամանակներու մէջ ծանրապէս մեղադրուած է, այնչափ որ ատեն մը սովորութիւն եղած էր, իր անունին սկզբանտառը գլխիվայր դնել։ Եզրի ծննդավայրն է Նիգ գաւառի Փառաժնակերի գիւղը, եւ Թէոդորոս Քռթենաւորոր Կոմիտասի եղբօրորդի էր, Եզրի ալ քեռորի կ՚ըսուի (ՅՈՎ. 99, ՀԻՆ. 470), որով Եզր կ՚ըլլայ Կոմիտասի եղբօր աներձագը, կամ Կոմիտաս Եզրի քրոջ տագրը, ինչ որ շուտով ալ կը մեկնուի, քանի որ Արագածոտնի Աղցքը եւ Նիգի Փառաժնակերտը իրարմէ շատ հեռու չն։ Այդ խնամիութեան հետեւանք է հարկաւ որ Եզր Կոմիտասի յատուկ հովանաւորութիւնը վայելած, հայրապետանոցն մէջ առաջացած, եւ Դըւնայ Ս. Գրիգորի փոխակալ անուանուած է (ՅՈՎ. 98)։ Սեբէոս զինքը կը ներկայացնէ իբր այր խոնարհ եւ հեզ, որ ոչ կամէր զոք ցասուցանել, եւ ոչ ելանէր ի բերանոյ նորա բան տգեղ (ՍԵԲ. 154)։ Այդ նկարագիրը, եւ Դըւնայ մէջ Վարազտիրոցի մօտ գտնուիլը, բաւակն են բացատրել, թէ ինչպէս Եզր կրցաւ Վարազտիրոցի ընտրելին ըլլալ, եւ կաթողիկոսական աթոռ բարձրանալ առանց վիճակաւոր եպիսկոպոս մը ըլլալու, ինչպէս եղած էին ընդհանրապէս իր նախորդները։ Իրեն կաթողիկոսութեան տեւողութիւնը համաձայն կերպով նշանակուած է 10 տտարիէն աւելի, կամ 11 տարի, եւ երկու տեղ միայն 9 նաշանկուած ըլլալը համաձայնութիւնը չ՚եղծանէր։ Հետեւելով այդ համաձայնութեան մենք ալ 11 տարուան տեւողութիւնը կը պահենք, եւ 630. -ին դնելով Եզրի ընտրութիւնը, կաթողիկոսութեան վերջը կը նշանակենք 641-ին։

« 459. Վերջին Կեանքը   |   461. Հերակլի Պտոյտները »
© Gratun.org