Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ներսէս Գ. Իշխանցի

476. Ընտրութիւն և Նախընթաց

Թէոդորոս Ռշտունի Կոգովիտի անպտուղ փորձէն ետքը (§ 474), շիտակ Դուին եկաւ, աւերուած աւարուած քաղաքին վիճակը տեսնելու եւ հնարաւոր հոգածութիւնն ընելու։ Երբոր եկաւ, տեսաւ որ կաթողիկոսն ալ վախճանած էր, եւ երկիրը կրկնակի անգլուխ եւ անտէրունջ մնացած էր, ուստի առաջին հոգն եղաւ եկեղեցւոյն գլուխը կաթողիկոս մը դնել, որ կարող ըլլար ուրիշ գործերու ալ դլուխ կանգնիլ եւ ազգին տիրութիւն ընել։ Թէոդորոսի առաջարկութեամբ եւ եպիսկոպոսներու եւ անխարարներու հականութեամբ կաթողիկոսութեան հրաւիրուեցաւ Ներսէս Տայոց եպիսկոպոսը։ Ներսէսի ծննդավայրն էր Տայոց նահանգի Իշխան գիւղը, եւ հաւանաբար իշխանական տունէ ալ սերած էր։ Տղայութենէ Յունաստանի մէջ կրթուած էր, անոնց լեզուին եւ դպրութեան տեղեակ եղած, զինուորական ծառայութեան մտած, եւ այս պատճառով զանազան կողմեր պտըտած, յունական սովորութեանց եւ կենցաղի ընտելացած, մինչեւ իսկ հաստատեալ զմիտս իւր ի վերայ ժողովոյն Քաղկեդոնի (ՍԵԲ. 220)։ Բայց երբոր Հայաստան դարձաւ բնաւ այդ իր միտումէն նշան չցուցուց, եկեղեցական կոչման մէջ մտաւ, եւ մինչեւ Տայոցեպիսկոպոսութեան բարձրացաւ, հաւանաբար Եզրի ձեռնադրութեամբ։ Ներսէս իր բնաւորութեամբ եւ զարգացմամբ եւ նախընթացով յարմարագոյն անձն էր տանգապալից ժամանակին մէջ կաթողիկոսութիւնը վարելու։ Բայց նա վարանեցաւ գործի գլուխ անցնիլ, երբ Դուինի մէջ թափուած արիւնը դեռ չէր չորցած, եւ աւերածին կրակը չէր մարած, մինչեւ իսկ պատասխանատուութենէ ազատելու համար գաղտագնաց փախստեայ լինել խորհէր։ Սակայն համախմբուած եպիսկոպոսութիւններէն չկրցաւ ազատիլ, եւ ստիպուած հնադանզդեալ հանդարտեր։ Ներսէս իր կաթողիկոսութիւնը սկսաւ Դըւնայ կոտորածին մէջ սպաննուածներուն դիակները հաւաքել տալով, որք տակաւին ցրուած ու սփռուած էին քաղաքին մէջ եւ դաշտին վրայ, եւ անոնց պարտ ու պատշաճ թաղումը կատարեց։ Կոտորածին զոհերը իբրեւ ճշմարիտ նահատակներ նկատելով, անոնց թաղման տեղւոյն վկայարան-ի պատիւ տւաւ, եւ յետոյ վրանին տաճար մը հիմնեց եւ նորոգապէս շինեաց ի վերայ նոցա (ՍԱՄ. 81), որ կ՚երեւի թէ միեւնոյն Ս. Սարգսի եկեեղցին է, զոր ուրիշ պատմագիրներ կը յիշեն։

« 475. Եզրի Մահը   |   477. Յունաց Մօտաւորութիւն »
© Gratun.org