Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ներսէս Գ. Իշխանցի

480. Դըւնայ Ժողովը

Խաղաղութեան միջոցէն օգտուելով Ներսէս, նիւթական շինութեանց հետ՝ եկեղեցական բարեկագութեանց ալ ուզեց հով տանիլ, եւ այդ մտածմունքով ժողով գումարեց Դըւնայ մէջ, նպահակն ունենալով կարեւոր եւ ստիպողական կէտեր կարգադրել։ Այդ ժողովն է հարկաւ, որոյ կանոնները Կանոնագիրքին մէջ ալ անցած են (ԿԱՆ. 135)։ Գումարման թուականը այնտեղ ըսւոած է յամի չորրորդի Կոստանդիանոսի կայսեր, որ է անշուշտ Հերակլի թոռ Կոստանդինը, եւ չորրորդ տարին կը պատասխանէ 645 թուականին։ Սակայն միւս կողմէն, Կոստանդինի Հայաստան եկած տարին ըսուած է թէ ժողով մը եղած է յառաջ քան զայս չորս ամօք (ՍԵԲ. 223), որ 652-էն ետ դառնալով կ՚իյնայ 648-ին։ Այդ երկու տարբեր թուականները, մեր կարծիքով պէտք է պատշաճեցնել երկու տարբեր ժողովներու, ինչպէս յառաջիկային պիտի բացատրենք։ Ժողովականներուն գալով կաթողիկոսէն զատ 16 եպիսկոպոսներ կը յիշուին մեր ձեռքը եղած Կանոնագիրքի օրինակին մէջ, որք են Յովհաննէս Մարդպետական, Ներսէս Հարքայ, Քրիստոսատուր Բասենոյ, Իսրայեէլ Տայոց, Յովհաննէս Մարդաղւոյ, Յովհան Բզնունեաց, Գրիգոր Աշմունեաց, Սեբէոս Բագրատունեաց, Գրիգոր Խորխոռունանդայ, Թէոփիլոս Արշարունեաց, Ասեայէլ Ամատունեաց, Գրիգոր Անձեւացեաց, Թադէոս Գնունեաց, եւ Սամուէլ Մեհնունեաց եպիսկոպոսները (ԿԱՆ. 138)։ Ասոնցմէ դուրս Յակոբոս Պալունեաց եպիսկոպոսը կ՚աւելցուի ուրիշ ցուցակի մէջ (ՉԱՄ. Բ. 345)։ Յիշուած անուններուն մէջէն Յովհան Մարդպետական եպիսկոպոսը յիշուեցաւ արդէն Եզրի եւ Մաթուսաղայի հետ Հերակլի ուղղուած գրութեան առթիւ (§ 450), Սեբէոս Բագրատունեաց եպիսկոպոսը ծանօթ պատմագիրն է, որ իբր ժամանակակից շատ բան մանրամասնօրրէն կը գրէ, բայց այս առաջին ժողովին մասին բան մը գրած չէ։ Իսկ Իսրայէլ Վանանդայ եպիսկոպոսը հաւանաբար նոյնինքն Իսրայէլ Ոթմսեցի ապագայ կաթողիկոսն է։ Նկատելի է Սիւնեաց եպիսկոպոսին բացակայութիւնը, որ տակաւին Մաթուսաղան էր, եւ հաւանաբար ծերութեան պատճառով բացակայ եղած է։ Ժողովին մէջ հնար չէ, որ դաւանական խնդիրն ալ յուզուած չըլլայ, եւ հիմնուելով քանի մը տարի ետք Կոստանդիրնի գրուած նամակինս պէտք է ըսել թէ բացարձակ հակաքաղկեդոնիկ դաւանութիւնը հռչակուեցաւ ժողովէն։ Բայց կ՚երեւի թէ ժողովին նպատակը գլխաւորապէս բարեկարգական կէտերն էին։ Ժողովին 12 կանոնները Կանոնագիրքին անցած են, իբր Հայ Եկեղեցւոյ կանոնական օրէնքներ։

« 479. Զանազան Շինութիւնք   |   481. Ժողովական Կանոններ »
© Gratun.org