Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ․ Կոստանդին Ա․ Բարձրաբերդցի

1139. Զանազան Դիպուածներ

Հուլաւուն խան յաջողած էր մեծ խանութիւնը ձեռք անցընել, թէպէտեւ անդադար պատերազմի վրայ ըլլալով ընտանեկան շրջանակի մէջ ժառանգական վէճերով (ԿԻՐ.231), որ 1259-էն մինչեւ 1265, մինչեւ Հալաւունի իշխանութեան վերջը տեւեցին։ Այդ պատճառով մեծամեծ արշաւանքներ տեղի չունեցան Թաթարներու կողմէն, բայց պակաս չեղան Ասորիքի կողմերը Եգիպտացիներուն եւ Թաթարներուն պատերազմները, որոնց ստիպեալ մասնակցեցան Հայերն ալ՝ իբր Թաթարներու դաշնադիր նիզակակիցներ, ինչ որ միւս կողմէն կաւելցնէր Եգիպտացիներուն թշնամութիւնը Հայերուն դէմ։ Մեր նպատակէն դուրս կը մնայ մանրամասնութիւններ տալ, որոնց մէջ յիշատակութեան արժանի են Անտիոքի պաշտպանութիւնը Եգիպտացիներուն դէմ 1262-ին, Այնթապի վրայ կրկին յարձակումները 1263ին, եւ Բերիոյ աւարառութիւնը նոյն տարին։ Իսկ ներքին պարագաներէն, պիտի յիշենք 1262-ին վերջերը թագաժառանգ Լեւոնի ամուսնութիւնը ապստամբ Կոստանդին Լամբրոնացիի որդւոյն Հեթումի դստեր Աննայի, հետ, 1263-ին արքայաքոյր եւ Յոպպէի կոմսուհի Մարիամի մահը, 1264 դեկտեմբեր 26-ին թագաւորեղբայր ու Կոռիկոսի իշխան Օշինի մահը՝ Պտղոմայիսէ պապական նուիրակին տեսութենէ դառնալէն ետքը։ Կը յիշուի եւս թէ 1263 ամառուան Հեթում նոր ճամբորդութիւն մը ըրած ըլլայ մինչեւ Ատրպատականի Դավրէժ քաղաքը, Հալաւունի հրաւէրին համեմաի եւ անոր ինքնակալութիւնը մեծարելու դիտմամբ (ՍԻՍ.554), բայց այդ մասին մանրամասնութիւններ կը պակսին, եւ ամէն պատմագիրներն ալ զայն չեն յիշեր։

« 1138. Հեթում Ի Միջագետք   |   1140. Պապին Նուիրակը »
© Gratun.org