Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ներսէս Գ. Իշխանցի

481. Ժողովական Կանոններ

երսէսի օրով գումարուած Դըւնայ ժողովին 12 կանոնենրէն առաջին չորսերը եպիսկոպոսներուն մասին կը խօսին, հրամայելով նախապէս, որ սրբութեամբ եւ արդարութեամբ ապրին, ուրիշի վիճակին մէջ իրաւունք չգործածեն, եւ նոյնիսկ ուր ոչ գոյ եպիսկոպոս, մերձաւոր եպիսկոպոսներ կաթողիկոսի հրամանով միայն պէտք եղած գործողութիւնները կատարեն, բայց հասոյթները նոյն վիճակին թողուն, Ինչպէս նաեւ իրարու վիճակներ չյափշտակեն, եւ եթէ սահմաններու խնդիր ունենան, քննութեան ենթարկեն եւ բռնութեան չդիմեն։ Աւելի խստիւ կ՚արգիլուին զօշաքաղութեան գործերը, վանքերու եւ դպրոցներու այցելած ատեննին՝ իրենց հետեւորդներով կերակրուելէ աւելի բան չպահանջեն, եւ տուգանքներէ գանձուած գումարները չիւրացնեն, այլ կարօտներու խնամքին եւ տկարանոցներու պահպանութեան ծախսեն։ Հինգերորդ կանոնը կը խօսի եկեղեցական հասոյթներու վրայ, եւ կը հրամայէ որ Լուսաւորչի եւ Տրդատի օրէն իւրաքանչիւր վանքի կամ եկեղեցւոյ նուիրուած կալսուածներ անփոփոխ մնան, եւ ոչ թէ ծախքին համեմատութեամբ վճարուին։ Եկեղեցականներուն ալ կը պատուիրէ որոշուած հասոյթով գոհանալ, եւ նուազութեան պատճառանքով պաշտօնը չնուազեցնել. իշխանութիւն տալով եպիսկոպոսին յուլացողները եւ խափանողները, խրատել եւ ածել ի կարգ ուղղութեան։ Նշանակելի է որ այդ սաստին կ՚ենթարկուի նաեւ այն, որ զմանկունս ուխտին ի դպրոց ոչ տայեցէ։ Յաջորդ կանոնով կը հրամայէ պաշտօննին չկատարող եկեղեցականները մինչեւ երեք տարի հասոյթէ ղրկել։ Եւ եթէ տակաւին շարունակեն գրով եւ կնքով մերժել ի խնորհացն, որ է կարգալոյծ հռչակել։ Եօթներորդ կանոնով կը հրամայուի, որ այր կամ կին, որոյ ամուսինը գերութեան գացած է, մինչեւ եօթը տարի համբերէ, եւ անկէ ետքը կարենոյ ամուսնանալ։ Եթէ անկէ առաջ ամուսնացաւ, եւ առաջին ամուսինը դարձա, երկրորդէն զատուի եւ առաջինին դառնայ։ Իսկ եթէ եօթը տարիէն վերջ գերութենէն դառնայ, կամ առաջինին դառնայ կամ նորէն ամուսնանայ։ Բայց այդ ամէն պարագաներուն մէջ միշտ ապաշխարութեան պայմանը կցուած է։ Ութերորդ կանոնը անորդի եկեղեցականներուն ժառանգութեան համար է, որոնց ժառանգը իրենց եկեղեցին պիտի ըլլայ, բայց կը ներուի որ մերձաւորներէն մէկը որդեգրեն, եւ կատարեալ ժամանակի միայն։ Նոյն կաոննին մէջ նախապէս եղած զեղծումներու եւ եկեղցական հասոյթներու օտարացումներու վրայ խօսուելով կը հրամայուի, որ Խոսրովի եւ Հերակլի օրերէն առաջ եղածը մի՛ շարժեսցի։ Վերջին չորս կանոնները իշխաններու եւ ազատներու համար են, որոնք եկեղեցականներու եւ կարօտներու վրայ տարապայման կը բռնանան եղեր։ Ժողովը կը հրամայէ որ եկեղեցիներու եւ եկեղեցականներու եւ երիցուհիներու իրաւունքները եւ հասոյթները չյափշտակեն, իրենց քմաց համեմատ չբաշխեն, վանքերու մէջ բնակութիւն չհաստատեն, վանականները ուզածնուն պէս չփոփոխեն, իրենց նախնիքներուն հաստատութեանց ուխտի երթան, բայց ժլատութեամբ մի՛ իշխեսցեն. տկարանոցներուն վրայ որեւէ բռնութիւն եւ զրկում չընեն, այլ ընդհակառակն ջանան հոգալ եւ խնամել, եւ ամէն բերքերէ տալ մասն եւ բաժին, եւ ուղեւորութեան ատեն վանքերու մէջ չիջեւանին, եւ զսասանօք եւ վարձակօք զնուիրեալ տեղիսն չպղծեն։ Ժողովը կը յայտարարէ թէ վանքեր օթեւանք են եպիսկոպոսաց եւ քահանայից եւ սարկաւագաց եւ աբեաղյից եւ աղքատաց, իսկ եթէ աազատք եւ տիկնայք վանքեր հանդիպինս մի՛ ունայնաձեռն երեւեսցին։ Նյդ կանոններուն դէմ գործողներուն սպառնացուած վճիռն է, թէ հեռի ղիցին ի սրբոց եւ ի մերմէ օրհնութենէ, յԱստուծոյ եւ ի մեր ժողովոյս, որով կ՚իմացուին հոգաւորական զրկումներ։ Ժողովը իր խօսքը կը փակէ յայտնելով թէ մտացածին ինչ չեն իր կանոնները, ալ Լուսաւորչի եւ Տրդատի եւ Գրիգորի զաւակներուն հրամաններն են զորս կը նորոգէ (ԿԱՆ. 135-138)։

« 480. Դըւնայ Ժողովը   |   482. Ճոնընտիր Շարականներ »
© Gratun.org