Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ներսէս Գ. Իշխանցի

482. Ճոնընտիր Շարականներ

Ներսէսի վերագրուած բարեկարգութիւններէն մէկն ալ՝ եկեղեցւոյ մէջ երգուած շարականները պարտաւորեալ կանոնի մը վերածելն է։ Անգամ մը Ներսէս վարդապվառի տօնին առթիւ կը գտնուին Բագաւանի եկեղեցին, որ է Բագրեւանդայ Ս. Յովհաննէսը, աշխարհաժողով տօնախմբութիւնը կատարելու լուսաւորչադիր կարգադրութեան համեմատ։ Երբոր Հարցի շարականի կարգը կու գայ, մէկ դասէն դասապետը հարց մը կըսկսի, զոր միւս դասը չի կրնար կրկնել, եւ այսպէս ութ Հարց փոխեցին, եւ ոչ կարացին առնուլ զմիմիանցն (ՎԱՐ. 69)։ Անտեղութեան պատճառը այն էր, որ մինչեւ այն ատեն երգերը պարտաւորիչ նոյնութեան ենթարկեալ չէին, եւ երաժիշտներ ազատութիւն ունէին նորանոր շարականներ կազմել եւ եղանակաւորել, եւ համաձայնելով եկեղեցւոյ մէջ երգել, որ տեսակ մը ճոխութիւն կրնար նկատուիլ։ Սակայն այդ ազատութիւնը մինչեւ զեղծում հասած էր, եւ անտեղի մրցումներ ու նորութեանց պայքարներ սկսեր էին տարածուիլ։ Բագաւանի գայթակղութիւնը չափը լրացուց, եւ Ներսէս ուզեց գործը կանոնի վերածել, ուսին հաւանութեամբ ժողովոյն (ԿԻՐ. 94), հարկաւ վերեւ յիշուած 645-ի ժողովին, հրամայեց ընտրել զարժանն եւ զայն միայն ուսանել (ՎԱՐ. 69)։ Իսկ այս ընտրութիւնը կատարելու գործը յանձնուեցաւ Շիրակայ Դպրեվանքին առաջնորդ Բարսեղ Ճոն վարդապետին, որ թէ՛ մեծ հմտութեան եւ թէ՛ կատարեալ սրբութեան յարգ կը վայելէր։ Այսպէս սկսաւ եկեղեցւոյ մէջ երգուելիք շարականները հայրապետական իշխանութեամբ որոշելու օրէնքը։ Առաջին ընտրութիւնը, որ Ճոնընտիր կոչուած է, Ներսէսի իշխանութեամբ հրամայուեցաւ, եւ եթէ անոր վրայ յետոյ յաւելուածներ ալ եղած են, միշտ հայրապետական աշխանութեամբ հաստատուած են։ Ճոնընտիր զտումը լրանալէն ետքը՝ Ներսէս հրամայեց որ այնուհետեւ յամենայն եկեղեցիս ամենայն օր մի պաշտօն լիցի, այսինքն է ամէն եկեղեցիներ միեւնոյն օր միեւնոյն շարականները երգեն ու այդ նպատակով յատուկ րաժշտագէտ ու հմուտ պաշտօնեաներ ընտրեց, որ ամէն կողմ պտըտին, Ճոնընտիր շարականները տարածեն եւ երգեցողութիւնները սորվեցնեն, եւ զնոյն կարգաւորութիւն հաստատեսցեն, որ է մինչեւ ցայսօր (ԿԻՐ. 34)։

« 481. Ժողովական Կանոններ   |   483. Հայեր և Յոյներ »
© Gratun.org