Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ներսէս Գ. Իշխանցի

485. Ժողովական Թուղթը

Ժողովական թուղթը քանի մը պատշաճից խօսքերէն ետքը, կը յիշէ թէ նոյնիսկ Պարսից թագաւորներ աւատ եւ Խոսրով, չուզեցին Հայերը հաւատքի համար նեղել, որով քրիստոնեայ կայսրներէ հաւատքի ստիպուներ՝ չեն սպասեր։ Ասոր վրայ ընտդարձակօրէն կը պատմեն Խոսրովի օրով տեղի ունեցած Պարսից ժողովին գործերը, եւ Խոսրովի վճիռը, թէ ամենայն քրիստոնեայք որ ընդ իմով իշխանութեամբ են, հաւատ զՀայոց կալցեն (ՍԵԲ. 193)։ Ասոր վրայ կ՚եզրակացնեն, թէ ինչ որ Խոսրով շնորհեց, հարկաւ քրիստոնեայ կայսր մը հակառաը պիտի չընէ, եւ այս առթիւ քիչ մըն ալ գովեստներ կը շռայլեն։ Անկէց կ՚անցնին աւետարանէն եւ առաքելական թուղթերէն վկայութիւններ բերել եւ բացատրել, եւ կը հաստատեն թէ երբեք Ս. Գիրքը՝ Քրիստոսը ոչ բաժանեաց յերկուս բնութիւնս, յերկուս անձինս եւ յերկուս միտս (ՍԵԲ. 196)։ Ս. Գիրքէն ետքը վկայութիւն կը բերեն առաջին առաքելական հայրերը, Նիկիոյ ժողովը եւ նշանաւոր հայրապետները, որք նախկին դաւանութիւնը պահեցին, եւ կը յայտարարեն թէ Հայոց դաւանութիւնը միւենոյնն է, զոր իրենք Լուսաւորչի ժամանակէն ունեցած են, Հռոմի եւ Կեսարիոյ եկեղեցիներու եւ երեք ժողովներուն հետ համաձայնութեամբ։ Ասոր վրայ ամբողջաբար յառաջ կը բերեն Հայ Եկեղեցւոյ գործածած հանգանակը, զոր կ՚անուանեն՝ ձայն սիւնհոդոսական ժողովոզն Նիկիոյ, Արիստակէի ձեռքով ստացուած (ՍԵԲ. 202)։ Քանի մը պատմական յիշատակներ ալ կ՚աւելցնեն Կոստանդիանոսի դարձին, դաւանութեան վրայ, մինչեւ Մարկիանոսի ժամանակը, որ զայն խանգարեց ի ձեռն տոմարին Լեւոնի (ՍԵԲ. 205)։ Բնութեանց եւ Քաղկեդոնի խնդիրը փակելով, ինչ ինչ բացատրութիւննր կ՚աւելցնեն Սուրբ Աստուածը խաչեցարով ըսելնուն համար, խաչը պատուելու եւ խաչով պարծենալու համար։ Կը խօսին եւս երկրորդ անգամ ամուսնացողները եռամեայ ապաշխարութենէ ետքը հաղորդութեան ընդունլու, եւ երրորդ եւ չորրորդ անգամ ամուսնացողները հաղորդութենէ զրկելու կանոններուն վրայ. սուրբ են անկողինք խօսքը այնպիսիներուն չյարմարելուն համար։ Նիկիոյ ժողովէն ետքը գումարուած ժողովներուն համար կ՚ըսեն, թէ Կոստանդնուպոլսոյ եւ Եփեսոսի ժողովներուն համար՝ հին վարդապետացն ասացեալ է, թէ սուրբ եւ ճշմարիտ են, բայց զՔաղկեդոնի ժողովն չասացին ճշմարի. վասնզի առաջնորդք ժողովոյն որչափ ալ չհաւանեցան Եւտիքի ամբարշտութեան, սակայն զմիտսն Նեստորի ունէին, բայց ոչ իշխէին ի վեր հանել (ՍԵԲ. 208)։ Քաղկեդոանական վարդապետութեան մասին նորէն քանի մը դիտողութիւններ աւելցնելով, թուղթը կը փակեն ըսելով, թէ ճշմարոտւթիւնը յայտնելու համար, պարտք զգացին զսահմանադրութիւն ուղղափա հակատոյն, զոր ընկալան հարքն մեր ի բուն առաքելական վարդապետացն՝ ծանուցանել առաջի աստուածասէր եւ բարեպաշտ թագաւորութեանդ ի ձեռն պատճէնիս։ Վերջին խօսքերը նորէն աղօթքներ եւ պատշաճից բացատրութիւններ են, ինչպէս ամէն նամակագրութեանց մէջ սովորութիւն է (ՍԵԲ. 211)։

« 484. Դըւնայ Միւս Ժողովը   |   486. Արաբացւոց Մերձեցումը »
© Gratun.org