Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Սահակ Գ. Ձորոփորեցի

527. Գուկանքի Պատերազմը

Սմբատ Բիւրատեան Ապտուլլահի բռնութենէն եւ Դամասկոսի աքսորէն ազատած, շունչը առաւ Վանայ ծովակին հարաւակողմը Մոկաց եւ Ռշտունեաց լեռնային գաւառները, եւ հոն սկսաւ դիմադրութեան շարժումներ կազմակերպել, եւ Արաբացւոց դէմ ելնելու պատրաստուիլ։ Սմբատի ձայնը ընդունելութիւն գտաւ, վասնզի Ապտուլլահ խորհուրդ մը յղացած էր, բառնալ զազատախումբ տոհմն յաշխարհէս Հայոց, հանդերձ նոցին հեծեծելովք, եւ նենգաւոր հրաւէրներ կ՚ուղղէր այդ նպատակով։ Սակայն Սմբատ զգայր զդաւաճանութիւննն, եւ այս կերպով այլոց նախարարաց եւ նոցին հեծելոց եւս յայտնեցաւ նենգութիւն նոցա, եւբաւական շարժում մը սկսաւ Վասպուրականի կողմերը (ՂՆԴ. 43)։ Ապտուլլահ հարկ տեսաւ շարժումին առջեւն առնել, եւ արաբական գունդ մը ղրկեց Վասպուրական, որ Սմբատի գունդին հետ զարնուեցաւ Ռշտունեաց գաւառի Գուկանք գիւղին մօտ, եւ յաջողութիւնը Հայոց կողմը եղաւ, որոնք թշնամիները ի սուր սուսերի մաշեցին, եւ միայն 280 հոգի Գուկանքի եկեղեցին ապաստանեցան, եւ անոր մէջ ամրացան։ Հայերը տեսնելով որ ոչ կարացին ստնանել եկեղեցի-ամրոցին դէմ, ուզեցին եկեղեցին կրակ տալ, բայց Սմբատ ընդդիմացաւ, յայտարարելով թէ յաղթութիւնը պարգեւող Աստուծոյն բնակարանին ձեռնամուխ լինել՝ ապիրատութիւն է, եւ գոհացան խիստ պաշարումով անձնատուր ըլլալու ստիպել։ Ասոր վրայ պաշարեալներուն գլխաւորներէն մէկը հաշտութեան համար բանագնաց եկաւ, յիշեցնելով թէ ազգ քրիստոնէից ողորմած է, բայց Սմբատ մերժեց առաջարկը ըսելով, իսկ դուք ազգ անողորմ էք։ Մարդ խնդրեց գոնէ զինքն չխողխողել, եթէ միւսները համոզէ անպայման անձնատուր ըլլալու։ Հայեր հաւանութիւն յայտնեցին եւ Գուկանքի եկեղեցին ապաւինողները դուրս ելլելնուն պէս խողխողեցին, իսկ բանագնացութեան եկողը կենդանւոյն յուղարկեցին ի խորս ծովուն (ՂՆԴ. 49), այսինքն է՝ չխողխողեցին, այլ Վանայ ծովակին մէջ խեղդեցին։

« 526. Սահակի Աքսորը   |   528. Վարդանակերտի Յաղթութիւնը »
© Gratun.org